Đề án 2026–2031: Đẩy mạnh hợp tác quốc tế để nâng tầm chăm sóc người cao tuổi

Quyết định số 1702/QĐ-TTg ngày 3/9/2026 do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký đã chính thức phê duyệt Đề án “Tăng cường hợp tác quốc tế về người cao tuổi giai đoạn 2026-2031”. Đây là một khuôn khổ chiến lược nhằm tận dụng nguồn lực, tri thức và công nghệ quốc tế để hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực trong nước và cải thiện chất lượng dịch vụ chăm sóc cho người cao tuổi.

Mục tiêu chiến lược và lợi ích mong đợi

Đề án đặt mục tiêu tạo ra chuyển biến rõ rệt trong cách thức hợp tác quốc tế về người cao tuổi, với nhiều mục tiêu cụ thể: nâng cao năng lực chuyên môn, hoàn thiện khung chính sách, mở rộng tiếp cận dịch vụ y tế và chăm sóc dài hạn, đồng thời phát huy vai trò của người cao tuổi trong xã hội. Từ góc độ kinh tế – xã hội, các mục tiêu này hướng tới giảm áp lực an sinh xã hội, ứng phó với thiếu hụt lao động do già hóa, và từng bước xây dựng nền tảng cho phát triển “kinh tế bạc” phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Về mặt lợi ích thực tế, Đề án kỳ vọng sẽ:

• Tăng cường năng lực chuyên môn thông qua đào tạo và chuyển giao kỹ thuật;
• Mở rộng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi;
• Kích thích doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh hướng tới người cao tuổi;
• Xây dựng các tiêu chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật và nền tảng dữ liệu hỗ trợ quản lý, chăm sóc và giám sát.

Y tế, chăm sóc dài hạn và chỉ tiêu triển khai

Một nội dung trung tâm của Đề án là thúc đẩy ít nhất 5 chương trình, dự án hoặc mô hình hợp tác quốc tế có khả năng thí điểm, đánh giá và nhân rộng trong các lĩnh vực ưu tiên. Các lĩnh vực này gồm y tế, chăm sóc dài hạn, chăm sóc tại cộng đồng, an sinh xã hội; lao động và phát triển kỹ năng trong bối cảnh già hóa; chuyển đổi số và các công nghệ hỗ trợ.

Đề án cũng xác định các chỉ tiêu cụ thể để tăng khả năng tiếp cận dịch vụ: hướng tới tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế cho người cao tuổi đạt 100% và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn tương ứng với điều kiện trong nước. Một điểm đáng chú ý là mục tiêu về năng lực bệnh viện: 100% bệnh viện tuyến Trung ương và ít nhất 70% bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh có khoa lão hoặc chuyên khoa lão khoa được tiếp cận chương trình hợp tác quốc tế về đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và mô hình chăm sóc người cao tuổi.

Kinh tế bạc: tiêu chuẩn, đầu tư và kết nối quốc tế

Để phát triển “kinh tế bạc” một cách hệ thống, Đề án đề xuất nghiên cứu, thử nghiệm bộ tiêu chí và hướng dẫn kỹ thuật quốc gia cho sản phẩm, dịch vụ và hạ tầng thân thiện với người cao tuổi. Song song đó, kế hoạch thúc đẩy ít nhất ba hoạt động kết nối quốc tế về đầu tư, doanh nghiệp, công nghệ và hợp tác công – tư nhằm thu hút nguồn lực, đổi mới sáng tạo và thử nghiệm thị trường.

Việc xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật và hướng dẫn là điều kiện để các doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu cho các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến người cao tuổi.

Dữ liệu, chuyển đổi số và quản lý trang thiết bị y tế

Đề án nhấn mạnh vai trò của dữ liệu và chuyển đổi số trong việc nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và cung cấp dịch vụ. Việc kết nối dữ liệu, thiết lập tiêu chuẩn kỹ thuật cho giải pháp số và môi trường sống thân thiện là những mảng hợp tác quan trọng.

Đồng thời, khi bệnh viện và cơ sở chăm sóc tiếp nhận công nghệ mới, cần lưu ý đến quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế để đảm bảo thiết bị, vật tư được cung cấp, bảo trì và sử dụng hiệu quả trong hệ thống chăm sóc dành cho người cao tuổi. Chi tiết về định hướng quản trị trong lĩnh vực này có thể tham khảo tại quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế, nơi phân tích mục tiêu và giải pháp liên quan trực tiếp tới việc chuyển giao công nghệ và tiêu chuẩn thiết bị y tế.

Cộng đồng, chăm sóc tại nhà và mô hình thí điểm

Đề án đề xuất lựa chọn ít nhất 20% Câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau tham gia các chương trình hợp tác quốc tế, nhằm kết nối nguồn hỗ trợ kỹ thuật, tài chính hoặc mô hình sinh kế. Mô hình chăm sóc tại cộng đồng và chăm sóc tại nhà được xem là nền tảng để mở rộng tiếp cận dịch vụ, đặc biệt với nhóm yếu thế.

Các sáng kiến đưa dịch vụ về địa phương, phối hợp giữa y tế công và tư, hoặc tổ chức khám tại nhà là những ví dụ thực tiễn phù hợp với định hướng này; một ví dụ về cách tiếp cận tới nhóm yếu thế có thể tham khảo trong mô hình khám sức khỏe miễn phí Buôn Ma Thuột, nơi dịch vụ được đưa gần hơn tới người dân bằng sự phối hợp đa bên.

Bên cạnh chăm sóc người cao tuổi, chương trình đào tạo sơ cứu và nâng cao năng lực cộng đồng còn có thể bao gồm các nội dung thiết thực về xử trí tai nạn và dị vật ở mọi lứa tuổi; ví dụ, các bài học liên quan đến xử trí khi lưỡi câu móc vào tai trẻ giúp tăng khả năng ứng phó kịp thời trong cộng đồng.

Quan hệ quốc tế, vị thế và cách thức phối hợp

Đề án không chỉ tập trung vào chuyên môn y tế mà còn đề cao phối hợp liên ngành và ngoại giao chuyên môn để củng cố quan hệ song phương, đa phương. Việc tham gia các tiến trình khu vực và quốc tế về người cao tuổi sẽ giúp nâng cao tiếng nói và lợi ích quốc gia, tạo điều kiện cho việc tiếp nhận mô hình, công nghệ, nguồn vốn và kinh nghiệm.

Điểm cần lưu ý khi triển khai

Khi triển khai Đề án, cần quan tâm tới vài nhóm vấn đề then chốt: năng lực chuyên gia và nguồn nhân lực chăm sóc; cơ chế tài chính bền vững cho các chương trình thí điểm và nhân rộng; cơ chế đánh giá, giám sát hiệu quả hợp tác quốc tế; và khung tiêu chuẩn kỹ thuật, pháp lý để chuyển giao công nghệ, thiết bị và dữ liệu một cách an toàn, minh bạch.

Những hoạt động thí điểm cần được chuẩn bị kế hoạch đánh giá rõ ràng, có chỉ số đo lường, và lộ trình nhân rộng thực tế, phù hợp với đặc thù địa phương.

Sự đóng góp của doanh nghiệp và xã hội

Để phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ và công nghệ thân thiện với người cao tuổi, doanh nghiệp cần được khuyến khích tham gia thông qua cơ chế hỗ trợ, liên kết với chương trình kết nối đầu tư và đổi mới sáng tạo. Mặt khác, các tổ chức xã hội, Câu lạc bộ liên thế hệ và cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc thử nghiệm mô hình, cung cấp phản hồi và lan tỏa các giải pháp phù hợp.

Kết luận: những điều cần nhớ

Đề án 2026–2031 là một bước đi chiến lược nhằm tận dụng hợp tác quốc tế để nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi trong nước. Trọng tâm không chỉ là nhận chuyển giao công nghệ hay kỹ thuật, mà còn là xây dựng chuẩn mực, chuẩn bị hạ tầng chính sách và kết nối các bên liên quan để phát triển bền vững “kinh tế bạc”. Việc triển khai thành công phụ thuộc vào sự phối hợp liên ngành, tham gia của doanh nghiệp, năng lực của hệ thống y tế và sức bật từ các mô hình cộng đồng.

Các câu hỏi thường gặp

Đề án hướng tới những lĩnh vực hợp tác nào?

Đề án ưu tiên hợp tác trong y tế, chăm sóc dài hạn, chăm sóc tại cộng đồng, an sinh xã hội, lao động-kỹ năng, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái sản phẩm-dịch vụ cho người cao tuổi.

Đề án có chỉ tiêu cụ thể nào cho bệnh viện?

Mục tiêu đặt ra là 100% bệnh viện tuyến Trung ương và ít nhất 70% bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh có khoa lão hoặc chuyên khoa lão khoa được tiếp cận chương trình hợp tác quốc tế về đào tạo và chuyển giao kỹ thuật.

Doanh nghiệp được khuyến khích tham gia bằng cách nào?

Đề án khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào phát triển sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh thân thiện với người cao tuổi, đồng thời sẽ thúc đẩy các hoạt động kết nối đầu tư và đổi mới sáng tạo quốc tế.

Ai là đối tượng hưởng lợi trực tiếp?

Người cao tuổi là đối tượng trọng tâm; đồng thời các cộng đồng địa phương, Câu lạc bộ liên thế hệ, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và hệ thống y tế cũng hưởng lợi từ nâng cao năng lực và mô hình hợp tác quốc tế.