Ghép gan từ người cho sống: bước chuyển lớn tại Bệnh viện Thống Nhất

Việc lần đầu thực hiện thành công ghép gan từ người hiến sống tại một bệnh viện địa phương đánh dấu sự mở rộng năng lực điều trị các bệnh gan nặng ngoài trung tâm chuyên khoa. Ở Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), một ca ghép gan được hoàn tất với sự hỗ trợ chuyên môn của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 — kết quả này không chỉ cứu một mạng người mà còn là khởi đầu cho chương trình ghép tạng trong tương lai của bệnh viện.

Hoàn cảnh bệnh nhân và quyết định ghép

Bệnh nhân nhận gan là ông N.N.Th., sinh năm 1976, nhập viện trong tình trạng xơ gan giai đoạn nặng thuộc phân loại Child-Pugh C. Trên nền viêm gan virus B và C, ông còn mắc đái tháo đường type 2 và đã trải qua nhiều đợt điều trị các biến chứng như cổ trướng và xuất huyết tiêu hóa. Khoảng một tháng trước khi nhập viện, hình ảnh học phát hiện khối u biểu mô tế bào gan có kích thước 33 x 50 mm, kèm xâm lấn một phần tĩnh mạch gan và huyết khối nhánh trái tĩnh mạch cửa.

Sau khi đánh giá tổng thể về tình trạng lâm sàng và các rủi ro, hội đồng chuyên môn xác định ghép gan là lựa chọn phù hợp nhằm kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Việc này dẫn đến tìm kiếm nguồn hiến, trong đó gia đình đã đồng thuận tham gia quy trình hiến tặng mô sống.

Câu chuyện người cho: tình thân và sự chuẩn bị y tế

Người hiến là ông N.N.T., sinh năm 1997, em ruột của người bệnh, đang làm việc tại Hà Tĩnh. Khi biết về tình trạng sức khỏe của anh trai, anh đã quyết định vào TPHCM để làm các xét nghiệm với mong muốn hiến một phần gan. Gia đình, trong đó có mẹ, ủng hộ quyết định này, coi đây là cách hỗ trợ thiết thực giữa người thân.

Quy trình tuyển chọn người hiến được tiến hành chặt chẽ: thăm khám lâm sàng, xét nghiệm chức năng và đánh giá tâm lý; đồng thời có thẩm định y khoa, pháp lý và đạo đức trước khi phẫu thuật được phê duyệt. Kết quả đánh giá cho thấy người cho đủ điều kiện về mặt sức khỏe để thực hiện hiến gan.

Ngày phẫu thuật và diễn biến giai đoạn ngay sau mổ

Ca ghép được tiến hành vào ngày 22/8, do ê-kíp đa chuyên khoa của Bệnh viện Thống Nhất phối hợp với chuyên gia từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Phẫu thuật thực hiện đồng thời tại hai phòng mổ, kéo dài khoảng 8 giờ. Sau khi ghép, người nhận được theo dõi liên tục từ phòng mổ đến hồi sức tích cực và các khoa chuyên môn tiếp theo.

Kết quả ban đầu sau mổ cho thấy mảnh gan ghép nhận được tưới máu tốt, người bệnh ổn định về huyết động. Các chỉ số men gan, bilirubin và hệ thống đông máu ghi nhận xu hướng cải thiện dần theo thời gian. Các bác sĩ không phát hiện biến chứng lớn ngay sau phẫu thuật.

Đáng chú ý là bệnh nhân hồi tỉnh ngay trong phòng mổ và có thể giao tiếp; tình trạng tiếp tục tiến triển thuận lợi sau đó. Khoảng 15 ngày sau phẫu thuật, ghi nhận sự cải thiện về lâm sàng ở người nhận. Người cho cũng phục hồi tốt, ra viện trở lại cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.

Giám sát sau ghép và những ưu tiên theo dõi

Sau ca ghép, đội ngũ y tế tập trung theo dõi nhiều yếu tố then chốt: chức năng mảnh ghép, dấu hiệu thải ghép, nguy cơ nhiễm trùng, các biến cố mạch máu và tổn thương đường mật. Đồng thời, quá trình phục hồi của người hiến cũng được giám sát sát sao để đảm bảo an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần.

Điều dưỡng, gây mê hồi sức, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và các chuyên khoa liên quan phối hợp chặt chẽ trong chăm sóc hậu phẫu nhằm phát hiện và xử trí sớm các biến chứng nếu xuất hiện. Việc theo dõi dài hạn vẫn được duy trì để đánh giá ổn định chức năng gan ghép theo thời gian.

Xây dựng năng lực ghép gan: chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất và quy trình

Thành công của ca ghép không đến một cách ngẫu nhiên mà là kết quả của công tác chuẩn bị nhiều mặt. Bệnh viện Thống Nhất đã đầu tư nâng cấp phòng mổ, trang thiết bị hỗ trợ gây mê hồi sức, hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh; đồng thời hoàn thiện quy trình phối hợp liên khoa từ lựa chọn người nhận, tuyển chọn người hiến, chuẩn bị phẫu thuật đến chăm sóc hậu phẫu.

Để xây dựng nền tảng chuyên môn, bệnh viện ký hợp đồng chuyển giao kỹ thuật và cử 45 cán bộ y tế các chuyên ngành như gan – mật – tụy, gây mê hồi sức, hồi sức tích cực, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, huyết học – truyền máu, dược và điều dưỡng đến học tập thực hành tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Những hoạt động đào tạo này nhằm đảm bảo đội ngũ có đủ năng lực thực hiện các ca ghép trong tương lai.

Ca ghép gan đầu tiên tại khu vực phía Nam cho bệnh nhi ung thư biểu mô tế bào gan

SKĐS – Ca ghép gan thành công không chỉ trao cơ hội sống mới cho bệnh nhi mắc ung thư gan mà còn đánh dấu bước tiến của kỹ thuật ghép gan trẻ em tại bệnh viện, mở thêm hy vọng cho nhiều trẻ mắc bệnh gan giai đoạn cuối và ung thư gan trong tương lai.

Hợp tác chuyên môn và tầm nhìn phát triển chương trình ghép gan

Sự tham gia của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 ở vai trò chuyển giao chuyên môn và hỗ trợ trong ca mổ là yếu tố quyết định. Lãnh đạo Trung tâm Ghép tạng của 108 nhấn mạnh giá trị của việc hỗ trợ các trung tâm khác để nhân rộng năng lực ghép tạng. Hai bên sẽ tiếp tục phối hợp trong các ca ghép tiếp theo, trao đổi xử trí các tình huống chuyên môn và kinh nghiệm thực tế nhằm giúp Bệnh viện Thống Nhất từng bước làm chủ chương trình.

PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho rằng mốc ghép gan đầu tiên mở ra cơ hội để bệnh viện phát triển kỹ thuật ghép gan bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành một bệnh viện lão khoa chuyên sâu, phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng khu vực ngày càng tốt hơn.

Ý nghĩa với người bệnh và hệ thống y tế địa phương

Với khả năng thực hiện ghép gan tại bệnh viện địa phương, người bệnh có thêm lựa chọn điều trị gần nhà, giảm gánh nặng di chuyển về các trung tâm lớn. Đồng thời, việc phát triển chương trình ghép nội địa góp phần tăng nguồn lực chuyên môn cho mạng lưới y tế khu vực, điều phối ca ghép hiệu quả hơn và tạo điều kiện trao đổi, nâng cao tay nghề cho nhân viên y tế.

Các bước tiếp theo và những điều cần lưu ý

Bệnh viện tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và đề án ghép gan trình Bộ Y tế thẩm định, đồng thời theo dõi chặt chẽ người bệnh và người hiến trong dài hạn. Trách nhiệm của đội ngũ y tế là duy trì chất lượng chăm sóc, kiểm soát biến chứng và xây dựng quy trình huấn luyện liên tục cho nhân lực để đảm bảo an toàn trong mọi ca ghép tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Ghép gan từ người cho sống được áp dụng cho những trường hợp nào?

Khi người bệnh có suy gan nặng hoặc ung thư tế bào gan trên nền xơ gan và không còn đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị khác, hội đồng chuyên môn có thể cân nhắc ghép gan như lựa chọn điều trị nhằm kéo dài sự sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Quy trình chọn người hiến bao gồm những bước nào?

Người hiến phải qua đánh giá lâm sàng, xét nghiệm chức năng, chẩn đoán hình ảnh, đánh giá tâm lý và thẩm định pháp lý, đạo đức. Chỉ khi đảm bảo an toàn cho cả người hiến và người nhận, hội đồng mới duyệt phẫu thuật.

Người hiến sống phải phục hồi trong bao lâu?

Thời gian hồi phục phụ thuộc vào từng cá nhân; trong trường hợp được nhắc đến, người hiến phục hồi tốt và đủ điều kiện xuất viện sau thời gian theo dõi. Tuy nhiên, việc theo dõi lâu dài vẫn cần thiết để đánh giá hoàn toàn chức năng và khả năng trở lại sinh hoạt bình thường.

Thông tin trong bài tóm lược các dữ kiện lâm sàng, tiến trình can thiệp và nỗ lực chuẩn bị của Bệnh viện Thống Nhất cùng đối tác chuyên môn. Những bước tiếp theo sẽ tập trung vào nhân lực, quy trình và giám sát lâu dài để chương trình ghép gan phát triển bền vững.

<!– PHẦN GIỚI THIỆU ĐỌC THÊM: Ba đoạn riêng theo yêu cầu, mỗi đoạn phải chứa đúng một thẻ anchor text –>

Để hiểu rõ hơn về áp lực tiếp nhận và cách bệnh viện ứng phó khi số lượt người bệnh tăng đột biến, bạn có thể đọc bài phân tích chi tiết về con số kỷ lục và hướng giảm thời gian chờ tại bản tổng hợp phân tích kỷ lục 10.000 lượt khám và xử lý tại Chợ Rẫy, nơi bài viết làm rõ nguyên nhân và các khuyến nghị giúp người bệnh tối ưu hóa thời gian khám chữa.

Nếu bạn quan tâm đến các phương pháp bảo tồn mô giác mạc thay vì ghép, có thể tìm hiểu kỹ thuật tạo hình đồng tử dạng lỗ—một giải pháp nhằm tận dụng mô còn trong suốt và giảm nhu cầu ghép—trong bài mô tả chuyên sâu hướng tiếp cận tạo hình đồng tử dạng lỗ cho giác mạc chóp nặng, giúp bổ sung góc nhìn điều trị bảo tồn.

Với tầm nhìn quản lý nguồn lực y tế bền vững, việc tiết kiệm năng lượng trong bệnh viện có thể trở thành nguồn lực để đầu tư cho thuốc và thiết bị; bài viết phân tích chiến lược chuyển đổi xanh và lợi ích cho người bệnh được trình bày chi tiết tại mô hình bệnh viện xanh và giải pháp tiết kiệm năng lượng, nơi các giải pháp thực tiễn và khung chính sách được đề xuất rõ ràng.