Phẫu thuật nội soi cột sống: Giải pháp ít xâm lấn cho trượt đốt sống

Trượt đốt sống khi kèm theo thoát vị đĩa đệm và hẹp ống sống là tình trạng tổn thương nhiều cấu trúc của cột sống, dẫn tới chèn ép rễ thần kinh và suy giảm chức năng vận động. Với một số bệnh nhân, biểu hiện lâm sàng không chỉ là đau lưng mà còn là đau lan xuống mông, đùi, cẳng chân, tê bì và giảm khả năng đi lại, khiến sinh hoạt hàng ngày bị ảnh hưởng nặng.

Khi triệu chứng làm suy giảm chất lượng sống

Có những trường hợp điển hình minh họa mức độ nặng của bệnh. Bà Phạm Thị Giang (67 tuổi, Thanh Hóa) chịu đựng cơn đau lan từ thắt lưng xuống hai mông và mắt cá chân suốt 8 tháng. Trước mổ, chỉ số ảnh hưởng chức năng (mức độ tàn phế chức năng) của bà đạt 68%, phản ánh mức suy giảm nghiêm trọng.

Tương tự, anh Phan Văn Quân (34 tuổi, Hà Tĩnh) có tiền sử phẫu thuật thoát vị đĩa đệm L4-L5 năm 2019. Gần đây anh bị đau tăng dần ở chân trái, có thời điểm cơn đau xuất hiện ngay cả khi ho hay hắt hơi, kèm theo sụt giảm lực cơ duỗi ngón cái. Chụp MRI cho thấy thoát vị đĩa đệm lệch trái chèn ép rễ L5-S1, kèm khuyết hở eo, và có chỉ định can thiệp phẫu thuật.

Tại sao mổ mở truyền thống có giới hạn?

Phương pháp mổ mở truyền thống để điều trị trượt đốt sống thường gồm giải ép, ghép xương và nẹp vít qua đường sau. Tuy mang lại hiệu quả cố định nhưng để đạt được, phẫu thuật viên phải mở một đường rạch lớn (thường 7–12 cm) và bóc tách diện rộng cơ dựng sống. Hậu quả là mất máu nhiều hơn, đau sau mổ kéo dài, teo cơ lưng, xơ hóa khoang ngoài màng cứng và có nguy cơ ảnh hưởng tới các tầng lân cận.

Với những người lo ngại biến chứng của mổ mở, việc trì hoãn điều trị hoặc tự ý dùng thuốc, thuốc nam, đắp lá có thể khiến rễ thần kinh bị tổn thương vĩnh viễn, dẫn tới teo cơ hoặc rối loạn cơ tròn nếu chậm trễ can thiệp.

Phẫu thuật nội soi một cổng: khái quát kỹ thuật

Kỹ thuật được triển khai tại một số trung tâm chuyên khoa là phẫu thuật nội soi một cổng kết hợp hàn xương liên thân đốt (đặt Cage) và bắt vít qua da. Theo TS.BS Võ Văn Thanh, Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở Linh Đàm), thủ thuật bắt đầu bằng một vết mổ nhỏ chỉ khoảng 1 cm để đưa ống nội soi vào trường mổ.

Camera nội soi siêu nhỏ có độ phóng đại cao giúp phẫu thuật viên quan sát rõ ràng rễ thần kinh và các vi mạch, từ đó thực hiện mở xương, bóc tách dây chằng, giải ép và nạo vét đĩa đệm tổn thương với độ chính xác lớn mà hầu như không tổn hại tới cơ thắt lưng lành lặn xung quanh.

Việc đặt Cage ghép xương liên thân đốt được thực hiện trực tiếp qua ống soi; hệ thống vít cuống sống được cố định qua da dưới hướng dẫn của thiết bị định vị như C-arm hoặc Navigation. Quy trình phẫu thuật thường diễn ra trong môi trường nước sinh lý, giúp giữ phẫu trường sạch, giảm mất máu và giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Lợi ích lâm sàng đã ghi nhận

So với mổ mở, phương pháp nội soi một cổng mang lại nhiều lợi thế rõ rệt cho bệnh nhân:

• Can thiệp tối thiểu vào mô lành: hạn chế bóc tách cơ, bảo tồn cấu trúc giải phẫu.
• Giảm mất máu và nguy cơ nhiễm trùng nhờ phẫu trường ngập nước sinh lý.
• Giảm đau sau mổ tới 80–90%, do đó bệnh nhân ít cần dùng thuốc giảm đau liều cao.
• Phục hồi chức năng nhanh: bệnh nhân có thể đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng sau 12–24 giờ và thường xuất viện sau 2–3 ngày.

Trường hợp của bà Giang và anh Quân là minh chứng cho tốc độ hồi phục nhanh: cả hai bệnh nhân đều báo cáo giảm rõ rệt đau ngay khi tỉnh sau mổ và có thể tự đi lại trong vài ngày đầu hậu phẫu.

Ai là ứng viên phù hợp và khi nào nên tìm chuyên khoa?

Không phải mọi trường hợp trượt đốt sống đều cần phẫu thuật ngay lập tức; quyết định can thiệp phụ thuộc vào mức độ mất vững cột sống, mức độ chèn ép rễ thần kinh, đáp ứng với điều trị bảo tồn và kết quả hình ảnh học như MRI.

Theo lời khuyên của TS. Võ Văn Thanh, khi xuất hiện các dấu hiệu sau, người bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa cột sống để được đánh giá kịp thời và chụp MRI:

• Đau thắt lưng kéo dài, lan xuống mông/đùi/chân;
• Tê bì hoặc yếu cơ làm hạn chế vận động;
• Đau tăng khi đi lại (đau cách hồi thần kinh) hoặc đau dữ dội ngay cả khi nghỉ;
• Dấu hiệu suy chức năng cơ, rối loạn kiểm soát bàng quang/ruột (cần can thiệp gấp).

Việc không điều trị hoặc chần chừ để lại nguy cơ rễ thần kinh bị xơ hóa, teo cơ và tổn thất chức năng dài hạn—những vấn đề khó hồi phục hoàn toàn ngay cả sau phẫu thuật.

Tiêm cột sống chữa thoát vị đĩa đệm, người đàn ông suýt liệt vì áp xe nhiễm trùng

SKĐS – Bệnh nhân là ông N.M.T (55 tuổi, Củ Chi, TPHCM), đầu tháng 5/2026, ông đến bệnh viện khám vì đau lưng kéo dài, tê hai chân và xuất hiện tình trạng đau cách hồi thần kinh khiến việc đi lại ngày càng khó khăn.

Các câu hỏi thường gặp

Phẫu thuật nội soi một cổng có an toàn hơn mổ mở không?

Kỹ thuật nội soi ít xâm lấn hơn, thường giảm mất máu, đau sau mổ và thời gian nằm viện. Tuy nhiên, tính an toàn còn phụ thuộc vào chỉ định chính xác, kinh nghiệm ekip phẫu thuật và trang thiết bị hỗ trợ.

Thời gian nằm viện sau phẫu thuật là bao lâu?

Trong các báo cáo lâm sàng nêu trên, bệnh nhân có thể đi lại nhẹ sau 12–24 giờ và thường xuất viện sau 2–3 ngày, tùy tình trạng và tiến triển sau mổ.

Phục hồi sau mổ có đảm bảo khỏi đau hoàn toàn không?

Nhiều bệnh nhân báo cáo giảm đau đáng kể ngay sau mổ (tỉ lệ giảm 80–90% trong một số trường hợp), nhưng kết quả cuối cùng còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương trước mổ và quá trình phục hồi chức năng sau đó.

Kết luận

Phẫu thuật nội soi một cổng, kết hợp hàn xương liên thân đốt và hệ thống vít qua da, là một lựa chọn can thiệp hiệu quả cho nhiều bệnh nhân trượt đốt sống kèm thoát vị đĩa đệm khi mục tiêu là giảm xâm lấn và rút ngắn thời gian phục hồi. Tuy nhiên, quyết định điều trị cần dựa trên thăm khám chuyên khoa, hình ảnh học và trao đổi thấu đáo giữa bệnh nhân và bác sĩ chuyên môn.

Nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng đau lưng lan xuống chân, tê bì hoặc yếu cơ, nên tới cơ sở chuyên khoa để được chụp MRI và tư vấn phương án phù hợp.

Để tìm hiểu sâu hơn về ai được phép truy cập và quản lý dữ liệu sức khỏe cá nhân cùng lộ trình triển khai Sổ sức khỏe điện tử, bạn có thể đọc thêm bài quyền truy cập và dùng chung dữ liệu y tế giúp hiểu rõ nguyên tắc bảo vệ thông tin và các nhóm dữ liệu cần ưu tiên bảo mật.

Nếu bạn quan tâm tới mối liên hệ giữa thói quen hút thuốc và bất bình đẳng giới, bài viết tác động hút thuốc tới bất bình đẳng giới phân tích cách phơi nhiễm khói thuốc và gánh nặng chăm sóc ảnh hưởng khác nhau tới nam và nữ.

Với những người muốn biết chi tiết quy định phụ cấp ưu đãi nghề cho nhân viên y tế, tài liệu giải thích giải thích 6 mức phụ cấp ưu đãi y tế nêu rõ các mức và đối tượng áp dụng theo Nghị định liên quan.