Giới thiệu Đề Án Chăm Sóc Sức Khỏe Sinh Sản Vị Thành Niên Giai Đoạn 2026-2030

Vấn đề chăm sóc sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên đang được đặt ra cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Ngày 26/8, Cục Bà mẹ và Trẻ em đã tổ chức hội thảo nhằm triển khai Đề án chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục cho vị thành niên và thanh niên trong giai đoạn 2026-2030. Đây sẽ là một bước tiến quan trọng để cải thiện nhận thức và hành vi liên quan đến sức khỏe cho thế hệ trẻ.

Đề án không chỉ nhắm đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, mà còn tập trung vào việc giáo dục giới tính, tư vấn tâm lý và tổ chức khám sức khỏe tiền hôn nhân. Mục tiêu là tạo ra một môi trường y tế an toàn, bảo mật và thân thiện cho vị thành niên. Các dịch vụ sẽ được nâng cao về chất lượng, đồng thời đào tạo nhân viên y tế với những kỹ năng cần thiết để giúp đỡ thanh niên. Cuộc Chiến Sinh Tử Của Sản Phụ Bị Sốt Xuất Huyết: Từ Nguy…

Ông Tống Trần Hà, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, nhấn mạnh rằng Việt Nam hiện có hơn 25% dân số dưới 18 tuổi. Điều này làm cho việc chăm sóc sức khỏe sinh sản cho nhóm tuổi này càng trở nên cần thiết, không chỉ để đảm bảo sức khỏe, mà còn để nâng cao chất lượng dân số và phát triển nguồn nhân lực cho tương lai.

Mặc dù tỷ lệ mang thai ở vị thành niên đã có xu hướng giảm, nhưng vẫn còn đáng lo ngại, với khoảng 2,5% trong tổng số phụ nữ mang thai là vị thành niên. Thêm vào đó, độ tuổi quan hệ tình dục lần đầu đang có xu hướng trẻ hóa với mức trung bình là 18,7 tuổi, cho thấy sự cần thiết phải tăng cường giáo dục về kế hoạch hóa gia đình và các biện pháp tránh thai.

Cuộc khảo sát quốc gia năm 2016 cho thấy chỉ 54% vị thành niên sử dụng biện pháp tránh thai khi quan hệ lần đầu, điều này cho thấy vẫn còn khoảng cách lớn trong việc giáo dục và cung cấp thông tin về sức khỏe sinh sản. Tỷ lệ sinh ở vị thành niên trong giai đoạn 2019-2024 được ghi nhận là 30 trẻ đẻ sống/1.000 phụ nữ, với sự khác biệt rõ ràng giữa nông thôn và thành phố.

Đặc biệt, các bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV đang gia tăng trong nhóm thanh niên. Nhóm tuổi 15-29 hiện chiếm 50% số ca nhiễm HIV mới. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận các dịch vụ sức khỏe sinh sản còn hạn chế, khi mà chỉ dưới 30% vị thành niên biết đến các dịch vụ thân thiện. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc xây dựng mạng lưới dịch vụ y tế thuận lợi và dễ tiếp cận cho vị thành niên.

Tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, năm 2025 đã ghi nhận có 143.584 lượt khám phụ khoa cho phụ nữ, trong đó có 118.262 lượt khám thai. Dù có số lượng khám lớn, chỉ 5 ca phá thai được ghi nhận, cho thấy có sự chênh lệch đáng kể trong việc tiếp cận dịch vụ sức khỏe. Việc nhiều vị thành niên chọn dùng dịch vụ tư nhân để đình chỉ thai nghén vì lo ngại về sự riêng tư và thủ tục hành chính tại bệnh viện công lập đang tạo ra những mối nguy hiểm tiềm tàng.

Bên cạnh đó, ông Trần An Chung chia sẻ về tình trạng nhiều phòng khám tư chui không đảm bảo tiêu chuẩn y tế, dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra. Khoảng cách giữa tỷ lệ khám và phá thai cũng là một hồi chuông cảnh tỉnh về an toàn sức khỏe cho vị thành niên.

Với Đề án chăm sóc sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên, Bộ Y tế đã đặt ra mục tiêu đến năm 2030, 50% cơ sở y tế công lập sẽ đạt tiêu chuẩn thân thiện dành cho vị thành niên. Đề án sẽ tập trung vào việc xây dựng một hệ thống dịch vụ y tế thân thiện, an toàn và dễ tiếp cận cho thanh thiếu niên.

Mục tiêu và Chiến lược

Mục tiêu của Đề án nhằm bảo vệ và nâng cao sức khỏe sinh sản của vị thành niên, với một loạt các chỉ tiêu cụ thể để hiện thực hóa tầm nhìn này. Đến năm 2030, các cơ sở y tế sẽ được yêu cầu phải ban hành kế hoạch triển khai Đề án và bố trí ngân sách riêng cho việc thực hiện.

Các tiêu chí về giáo dục giới tính, tư vấn sức khỏe, và cung cấp dịch vụ phải được chú trọng, nhằm nâng cao nhận thức cho thanh niên về việc phòng tránh thai và các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Đồng thời, tổ chức các hoạt động tư vấn cho thanh niên trong các khu công nghiệp cũng là một phần trong chiến lược này.

Đề án cũng hướng tới việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc cung cấp thông tin và tư vấn cho vị thành niên, bằng cách xây dựng website và ứng dụng di động với các chức năng hữu ích như tư vấn ẩn danh và bản đồ dịch vụ. Giáo dục giới tính trong trường học sẽ được chuẩn hóa, góp phần tạo ra một môi trường học tập an toàn và tích cực cho các em.

Tổng thể, với một cách tiếp cận đồng bộ và toàn diện, Đề án chăm sóc sức khỏe sinh sản cho thanh thiếu niên hứa hẹn sẽ giảm thiểu tình trạng mang thai, sinh con và phá thai ở tuổi vị thành niên, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận thông tin và dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho nhóm dân số trẻ.

Thông tin thêm về vai trò của các cơ quan trong việc triển khai Đề án có thể được tìm thấy tại TPHCM: Tăng Cường Kết Nối Giữa Trạm Y Tế Và Bệnh Viện và Cải Tiến Danh Mục Thiết Bị Y Tế Được BHYT Chi Trả.