Tăng Tốc Cận Thị Ở Trẻ Em: Nguyên Nhân Và Giải Pháp Hiệu Quả

Tình Trạng Gia Tăng Cận Thị Ở Trẻ Em: Một Thực Tế Đáng Lo Ngại

Trong bối cảnh hiện đại, tình trạng cận thị đang gia tăng nhanh chóng và ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều chuyên gia nhãn khoa phải lên tiếng cảnh báo. Tại một tọa đàm gần đây do Báo Nhân Dân tổ chức, các bác sĩ và chuyên gia đã chỉ ra rằng cận thị đã trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng không thể xem nhẹ, với dự báo số lượng người mắc sẽ tăng lên đáng kể trong tương lai.

TS.BS Nguyễn Văn Huy, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Trung ương, cho biết, nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời, vào năm 2050, gần một nửa dân số toàn cầu được dự đoán sẽ mắc cận thị, trong đó tình hình ở Đông Á và Đông Nam Á đặc biệt nghiêm trọng. Cục An toàn thực phẩm yêu cầu điều tra hoạt động quảng cá… Đồng Nai Đưa Ra Thời Hạn Hoàn Thành Số Hóa Dữ Liệu Khám S… Hội Tai và Tai Thần Kinh TPHCM: Bước Tiến Mới Trong Chăm…

Cận thị hiện nay chiếm khoảng 30% dân số toàn thế giới, theo PGS.TS Nguyễn Đình Ngân, Phó Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam. Tại một số quốc gia như Hồng Kông và Đài Loan, tỷ lệ thanh thiếu niên mắc cận thị đã lên tới 80%. Tại Việt Nam, con số này cũng không kém phần đáng lo ngại, với tỷ lệ học sinh mắc cận thị lên tới 26,6% ở khu vực thành phố và khoảng 14,2-16,3% ở nông thôn.

Đặc biệt, tại Hà Nội, tỷ lệ tật khúc xạ ở trẻ em đã đạt 51%, trong khi ở TP Hồ Chí Minh con số này lên tới 75,6%. Ước tính cả nước hiện có từ 3 đến 5 triệu trẻ em trong độ tuổi từ 5 đến 15 gặp vấn đề về thị lực. Theo cảnh báo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nếu tình trạng này tiếp tục diễn ra mà không có biện pháp can thiệp, đến năm 2050 có thể lên đến 90% trẻ em Việt Nam có nguy cơ mắc cận thị.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình hình này bao gồm đô thị hóa, áp lực học tập, cũng như giảm thời gian hoạt động ngoài trời. Việc tăng cường sử dụng thiết bị điện tử trong học tập và giải trí đặc biệt nghiêm trọng sau đại dịch COVID-19, làm tăng nguy cơ mắc cận thị ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Nghiên cứu tại Thành phố Huế đã chỉ ra rằng gần 63,2% học sinh mắc cận thị chưa được đeo kính, cho thấy có một khoảng trống lớn trong công tác phát hiện và điều trị sớm.

Nguyên Nhân Thúc Đẩy Tình Trạng Cận Thị

Nhiều yếu tố góp phần vào sự gia tăng đáng kể của cận thị, trong đó, việc sử dụng điện thoại thông minh và máy tính bảng trong thời gian dài với khoảng cách gần là một nguyên nhân chính. Bên cạnh đó, trẻ em cũng ngày càng ít hoạt động ngoài trời. Nhiều trường học tại các đô thị lớn thiếu sân chơi hoặc không gian mở, làm giảm khả năng tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.

Việc học tập cũng có thể không đúng tư thế, đọc khi nằm hoặc cúi sát sách, cũng như sử dụng ánh sáng không đủ trong khi học, đều là các yếu tố rủi ro khá phổ biến. TS.BS Bùi Hữu Toàn nhận định rằng, đến năm 2024, vẫn còn hơn 22% phòng học không đạt tiêu chuẩn về chiếu sáng và thiếu ánh sáng tự nhiên.

Các chuyên gia đồng thời cảnh báo rằng nhận thức của phụ huynh, học sinh và giáo viên về việc phòng ngừa và quản lý tật khúc xạ còn hạn chế. Nhiều trẻ em chưa được khám mắt định kỳ hoặc sử dụng kính không đúng cách, đồng thời thiếu thói quen giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và tăng cường hoạt động ngoài trời.

Rủi Ro Từ Kính Áp Tròng Và Sản Phẩm Không Rõ Nguồn Gốc

Song hành với sự gia tăng cận thị, nhu cầu về các giải pháp điều chỉnh thị lực như kính gọng và kính áp tròng cũng gia tăng. Tuy nhiên, thị trường hiện nay tồn tại nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc và chưa được cấp phép lưu hành. Nhiều người trẻ vẫn chưa có hiểu biết đầy đủ về cách sử dụng và an toàn khi sử dụng các sản phẩm này.

PGS.TS Nguyễn Đình Ngân nhấn mạnh rằng, việc sử dụng kính áp tròng không đúng cách có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến mắt, bao gồm loét giác mạc, nhiễm trùng giác mạc, hoặc khô mắt. Nhiều trường hợp đã được ghi nhận ở lứa tuổi học sinh do sử dụng kính áp tròng không đúng hướng dẫn hoặc không đảm bảo chất lượng.

Các chuyên gia khuyến cáo rằng tất cả sản phẩm sử dụng cho mắt, bao gồm kính áp tròng, cần phải được cơ quan quản lý nhà nước cấp phép và kiểm định chất lượng. Người dân chỉ nên sử dụng kính áp tròng khi đã được bác sĩ chuyên khoa mắt tư vấn đầy đủ.

Đề Xuất Chính Sách Để Bảo Vệ Sức Khỏe Thị Lực Cộng Đồng

Trước tình trạng gia tăng cận thị, các chuyên gia nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai hiệu quả các chính sách đã được ban hành. Chương trình Sức khỏe Việt Nam đang hướng tới việc tăng tỷ lệ học sinh được tầm soát và phát hiện sớm các vấn đề về thị lực.

Nghị định số 98/2021/NĐ-CP của Chính phủ cũng đã thiết lập khung pháp lý quản lý chặt chẽ đối với các sản phẩm điều chỉnh khúc xạ. Việc cần thiết hiện nay là không chỉ hoàn thiện các chính sách mà còn đưa chúng vào thực tiễn, để người dân, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, có thể có đầy đủ thông tin để lựa chọn các giải pháp bảo vệ thị lực an toàn.

Để ngăn chặn nguy cơ bùng phát “đại dịch cận thị” trong tương lai, mọi người cần nâng cao nhận thức và thực hiện đúng các biện pháp phòng ngừa và bảo vệ thị lực.