Khởi Đầu Năm Học Mới: Giảm Áp Lực Và Tạo Động Lực Cho Trẻ

Năm học mới luôn mang lại nhiều cảm xúc cho học sinh cũng như phụ huynh. Để giúp trẻ em khai thác tối đa tiềm năng của mình, các bậc phụ huynh cần tìm ra cách làm sao để không tạo áp lực cho các em khi bước vào giai đoạn học tập mới này.

Nhằm trang bị kiến thức cần thiết cho những ngày tháng học tập, Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng đã phối hợp cùng Hệ thống Anh ngữ Quốc tế Ocean Edu tổ chức tọa đàm mang tên Back to School 2026. Chủ đề của buổi tọa đàm là “Khởi đầu đúng cho một năm học thành công” với sự góp mặt của nhiều nhà giáo dục, chuyên gia, phụ huynh và đại diện học sinh.

Giảm Thiểu Áp Lực Điểm Số

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, nhà giáo Nguyễn Thị Minh Huệ, cán bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo, đã chỉ ra rằng sự chuẩn bị cho học sinh không chỉ đơn thuần là sách vở hay dụng cụ học tập. Cha mẹ cần giúp trẻ xây dựng tâm lý vững vàng, khả năng tự học và nhanh chóng thích nghi với môi trường học tập mới.

Bà Minh Huệ nhấn mạnh bốn năng lực quan trọng mà trẻ cần rèn luyện, bao gồm khả năng tự học liên tục, giao tiếp và thích ứng, tư duy phản biện, cũng như làm chủ công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, cha mẹ nên hạn chế áp lực từ điểm số, không so sánh trẻ với bạn bè khác và tránh kiểm soát quá chặt chẽ trong quá trình học tập hàng ngày.

Nhà giáo Phạm Phương Liên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tô Hiến Thành, cho rằng giai đoạn chuyển tiếp từ mầm non lên tiểu học thường tạo ra nhiều lo lắng cho phụ huynh. Tuy nhiên, chính sự lo lắng này lại có thể trở thành áp lực cho trẻ em. Cha mẹ cần giúp trẻ cảm nhận rằng mỗi ngày tới trường là một ngày vui. Khi đón con, thay vì hỏi ngay về điểm số, hãy hỏi “Hôm nay con có vui không?”. Điều này thể hiện sự quan tâm tới cảm xúc của trẻ hơn là kết quả học tập đơn thuần.

Trẻ cũng nên được khuyến khích tự thực hiện những nhiệm vụ nhỏ phù hợp với độ tuổi như chuẩn bị quần áo và sắp xếp đồ dùng học tập. Những hoạt động này giúp trẻ cảm nhận sự tiến bộ và hình thành tính tự lập cũng như sự tự tin.

“Hành trình này không phải là đường đua, mà là một hành trình dài cần sự kiên trì”, bà Phương Liên nhấn mạnh.

Thay Đổi Thói Quen Trước Khi Bắt Đầu Học Tập

Một vấn đề quan trọng khác là trẻ cần thời gian để điều chỉnh lại thói quen sinh hoạt sau kỳ nghỉ hè. Theo nhà giáo Nguyễn Thị Minh Huệ, thay vì ép trẻ học ngay lập tức, gia đình nên bắt đầu bằng việc thiết lập những thói quen hàng ngày. Cha mẹ nên cùng trẻ thống nhất quy định về thời gian sử dụng thiết bị điện tử và đảm bảo thời gian vui chơi, vận động ngoài trời để duy trì sức khỏe tinh thần và thể chất.

Việc điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt cũng rất quan trọng. Cha mẹ cần giúp trẻ hình thành khung giờ ngủ và thức dậy ổn định trước ngày tựu trường, đồng thời thiết lập một lịch học cố định mỗi ngày để trẻ dần dần hình thành thói quen tự học và kỷ luật.

Nhà giáo Phạm Phương Liên cũng nhận định rằng trẻ em hiện nay tiếp cận công nghệ sớm hơn bao giờ hết, vì vậy mục tiêu không phải là cấm đoán, mà là hướng dẫn trẻ nhận biết nội dung nào là hữu ích và cách quản lý thời gian sử dụng công nghệ hiệu quả.

Sự hợp tác giữa gia đình và nhà trường không có nghĩa là phải giám sát trẻ liên tục; điều quan trọng hơn là giúp trẻ hình thành ý thức tự quản lý việc học và sử dụng công nghệ.

AI: Một Người Bạn Đồng Hành Trong Học Tập

Với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, nhiều gia đình đang đặt ra câu hỏi về việc nên hay không cho trẻ sử dụng AI trong học tập. Buổi tọa đàm đã giới thiệu trải nghiệm giải pháp dịch thuật ứng dụng AI, hỗ trợ giao tiếp và học tập. Học sinh cũng có cơ hội trải nghiệm AI Agent Dofu thông qua các hoạt động tiếng Anh.

Thầy Leo John Aquilod Mendez, chuyên gia Giảng dạy và Khảo thí tiếng Anh Cambridge, đã chia sẻ ba từ khóa quan trọng: Nền tảng – Đặt câu hỏi – Kiểm soát. Theo ông, học sinh cần trang bị kiến thức nền tảng vững chắc, biết đặt câu hỏi và có khả năng tự xác định mục tiêu học tập của mình.

“Khi AI được sử dụng đúng cách, nó sẽ trở thành công cụ hỗ trợ trẻ trong việc phát triển tư duy, thay vì khiến chúng trở nên thụ động”, thầy Mendez nhấn mạnh.

Điều này cũng đồng quan điểm với ý kiến của nhà giáo Nguyễn Thị Minh Huệ, rằng AI có thể góp phần phát triển tư duy nếu trẻ được hướng dẫn đúng cách. Học sinh cần học cách kiểm chứng thông tin thay vì tiếp nhận một cách thụ động.

Các nhà giáo cũng lưu ý rằng tiếng Anh không nên trở thành áp lực lớn cho trẻ. Học sinh có thể tiếp cận ngôn ngữ qua các bộ phim, âm nhạc và trò chơi gần gũi với đời sống. Cha mẹ cũng nên cho phép trẻ mắc lỗi một cách tự nhiên để các em không sợ hãi khi sử dụng ngoại ngữ.

Những chia sẻ trong tọa đàm Back to School 2026 đã chỉ ra rằng sự khởi đầu đúng cho năm học không có nghĩa là trẻ phải chạy đua ngay lập tức. Đôi khi, điểm khởi đầu đơn giản chỉ là một giấc ngủ đủ, một khoảng thời gian vui chơi, hay một câu hỏi quan tâm từ cha mẹ. Trong một môi trường giáo dục đang thay đổi nhanh chóng vì công nghệ và AI, trẻ cần không chỉ kiến thức mới, mà còn phải có một nền tảng vững chắc về tinh thần và thể chất, cùng với sự hỗ trợ từ gia đình và nhà trường để đi xa hơn trên con đường học tập.

Để tìm hiểu thêm về các biện pháp hỗ trợ trẻ trong học tập và phát triển, hãy xem chính sách mới về khuyến khích và hỗ trợ công tác dân số tại Việt Nam, hay thông tin về việc phát hiện kho chứa bình khí N2O tại Hà Nội cũng như các biện pháp quản lý huy động vốn trong bất động sản được Quốc hội đề xuất.