Nâng Cao Năng Suất Quốc Gia: Lời Kêu Gọi Từ Phó Thủ Tướng Hồ Quốc Dũng

Bước Đi Mới Để Tăng Trưởng Bền Vững

Vào ngày 14/8, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia năm 2026 với chủ đề “Bứt phá năng suất dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm hướng tới Tầm nhìn 2045 cho Việt Nam”. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với mục tiêu phát triển kinh tế bền vững ở mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã nhấn mạnh rằng, đất nước đã đạt được những bước tiến vượt bậc trong gần 40 năm đổi mới, nhưng vẫn cần nhìn nhận thực tế rằng mô hình tăng trưởng hiện tại chủ yếu dựa vào việc mở rộng nguồn lực thay vì tối ưu hóa hiệu quả sử dụng chúng. Mỹ Thích Ứng Chiến Lược Phòng Không: Học Hỏi Từ Nga Khám Phá Làng Cổ Hà Liên: Nét Đẹp Yên Bình Giữa Cuộc Sống… Đánh Giá Đề Thi Ngữ Văn Tốt Nghiệp THPT Năm 2026 Tại Tuyê…

Kinh nghiệm từ các quốc gia khác cho thấy rằng không có quốc gia nào có thể vượt qua bẫy thu nhập trung bình mà không trải qua giai đoạn tăng trưởng năng suất quyết liệt. Năng suất hiện nay không chỉ đơn thuần là hoàn thành công việc nhanh hơn, mà còn là việc tạo ra giá trị mới thông qua các công nghệ, dữ liệu và phương pháp quản trị hiện đại. Điều này đồng nghĩa với việc các sản phẩm phải đạt tiêu chuẩn về chất lượng và môi trường để được thị trường chấp nhận.

“Nâng cao năng suất không chỉ là một phong trào nhất thời, mà là nhiệm vụ cấp thiết cho mọi thành phần trong xã hội từ 2026 đến 2030”, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng khẳng định.

Phó Thủ tướng đã đưa ra ba định hướng chính cần thực hiện:

Trước tiên, Việt Nam cần chuyển từ việc thực hiện theo kiểu phong trào sang cải cách thực chất, có thể đo lường được. Chỉ tiêu năng suất sẽ là thước đo chính cho sự điều hành và cần được đưa vào hệ thống chỉ tiêu của các bộ ngành và địa phương. Hệ thống đó phải đảm bảo khả năng theo dõi, đánh giá và cải tiến liên tục năng suất.

Thứ hai, các yếu tố như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần trở thành xương sống cho năng suất mới. Chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở phần mềm quản lý mà cần đi vào từng dây chuyền sản xuất, giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cuối cùng, cần có sự hợp tác đồng bộ giữa doanh nghiệp nhà nước, kinh tế tư nhân và khu vực công. Các doanh nghiệp lớn cần xây dựng chương trình cụ thể cho năng suất, với mục tiêu rõ ràng và lan tỏa xuống các chuỗi cung ứng. Chính sách hỗ trợ cũng cần chuyển từ quy mô lớn sang ưu tiên vào những lĩnh vực cụ thể, tập trung vào hiệu quả thực tế chứ không chỉ số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ.

Khu vực công cũng cần cải thiện năng suất để giảm bớt gánh nặng cho nền kinh tế. Sau khi chuyển đổi chính quyền địa phương về hai cấp, quy trình phục vụ của các cơ quan nhà nước cũng cần rút gọn và giảm chi phí tuân thủ để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.

Đột Phá Năng Suất Qua Khoa Học và Công Nghệ

Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định đã nhấn mạnh rằng Việt Nam đang bước vào một thời kỳ phát triển mới, đòi hỏi sự tăng trưởng nhanh và bền vững. Trong điều kiện hiện tại, năng suất sẽ là động lực chính cho sự phát triển lâu dài khi các nguồn lực đầu vào ngày càng trở nên khan hiếm.

Thứ trưởng cũng cho biết rằng bứt phá năng suất không chỉ dừng lại ở việc tăng sản lượng mà quan trọng hơn là tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một nguồn lực. Sự tăng cường năng suất và chất lượng sẽ giúp củng cố niềm tin của người tiêu dùng cũng như khả năng tiếp cận thị trường cho các doanh nghiệp.

Các yếu tố công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ giúp nâng cao hiệu suất. Đồng thời, tiêu chuẩn và chất lượng sẽ làm cho sản phẩm trở nên đáng tin cậy và được thị trường chấp nhận.

Thứ trưởng Lê Xuân Định đã chỉ ra rằng, các cuộc hội thảo tại Diễn đàn tập trung vào bốn nội dung chính, bao gồm chính sách khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, năng suất xanh và ESG, đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp. Tất cả những vấn đề này đều có mối liên hệ chặt chẽ với nhau trong việc nâng cao năng suất và chất lượng quốc gia.

Trong phần thảo luận, Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề xuất các đại biểu tập trung vào ba vấn đề quan trọng: xác định các điểm nghẽn trong thể chế, công nghệ, nhân lực và quản trị; tìm ra giải pháp thực hiện các công nghệ mới và chuyển đổi xanh có thể đo lường và triển khai; xác định cách phối hợp và phân bổ tài nguyên nhằm nhân rộng các sáng kiến hiệu quả.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã giao cho các cơ quan chức năng nghiên cứu và triển khai một số nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới:

Đầu tiên, Bộ Khoa học và Công nghệ cần nhanh chóng tổng kết việc thực hiện các kế hoạch nâng cao năng suất, từ đó trình Chính phủ các giải pháp cho giai đoạn tiếp theo. Kế hoạch này sẽ cần bổ sung những nội dung mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo, năng suất xanh và chất lượng tiêu chuẩn.

Thứ hai, cần thiết lập bức tranh tổng thể về năng suất ở cấp doanh nghiệp, ngành và địa phương, công bố báo cáo năng suất thường niên.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng chất lượng quốc gia phải được ưu tiên, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn từ các thị trường lớn.

Thứ tư, cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo chuyên gia năng suất đạt chuẩn khu vực và đưa nội dung này vào các chương trình giáo dục.

Cuối cùng, cần tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi từ các mô hình thành công để nâng cao năng suất tại Việt Nam.

“Nâng cao năng suất là một nhiệm vụ lâu dài và khó khăn. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, chúng ta không có lựa chọn khác ngoài việc phải tăng tốc. Tăng tốc ứng dụng khoa học, công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng tốc đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng tốc chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng, đặc biệt là năng suất của từng doanh nghiệp và mỗi người lao động Việt Nam”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bộ Khoa học và Công nghệ thúc đẩy hợp tác phát triển công nghệ chiến lược

SKĐS – Trong năm 2026, Bộ KH&CN tài trợ 1 triệu USD cho Trung tâm Công nghệ chiến lược hợp tác giữa Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Đại học Công nghệ Sydney; tài trợ khoảng 3 triệu USD cho 10 dự án nghiên cứu chung giữa Úc và Việt Nam về công nghệ chiến lược.