Thứ Sáu, 28/08/2026
Chuyên Gia Sức Khỏe Chuyên Gia Sức Khỏe chia sẻ lời khuyên về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, phòng bệnh, luyện tập và nâng cao chất lượng cuộc sống cho mọi gia đình.
Dinh Dưỡng

Tác Động Của Chế Độ Ăn Đến Nguy Cơ Ung Thư Đại Trực Tràng

admin

13/08/2026 · 9 phút đọc

Tác Động Của Chế Độ Ăn Đến Nguy Cơ Ung Thư Đại Trực Tràng

Liên Kết Giữa Chế Độ Ăn Và Ung Thư Đại Trực Tràng

Ung thư đại trực tràng hiện đang đứng thứ hai trong danh sách các loại ung thư phổ biến trên toàn cầu, và ngày càng gia tăng, đặc biệt là tại Việt Nam. Bệnh này xảy ra khi các tế bào trong đại tràng hoặc trực tràng phát triển một cách bất thường, dẫn đến sự hình thành các khối u ác tính.

Nghiên cứu từ Quỹ Nghiên Cứu Ung Thư Thế Giới (WCRF) và Viện Nghiên Cứu Ung Thư Hoa Kỳ (AICR) đã chỉ ra rằng bên cạnh các yếu tố như tuổi tác và di truyền, chế độ dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong việc gia tăng nguy cơ mắc bệnh này. Thói quen ăn uống không lành mạnh có khả năng thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính, làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột, tăng cường sự stress oxy hóa và hình thành các hợp chất có thể gây tổn thương DNA trong tế bào. Lợi Ích Sức Khỏe Của Các Loại Đậu Dành Cho Người Trên 60… Thực Phẩm Tự Nhiên Giúp Giảm Huyết Áp Hiệu Quả Khám Phá Đậu Bắp Khô: Lợi Ích và Rủi Ro Dinh Dưỡng

Các yếu tố này thường không gây ra triệu chứng ngay lập tức nhưng có thể tích lũy qua nhiều năm và gia tăng nguy cơ phát triển ung thư đại trực tràng. Điều cần lưu ý là không có một loại thực phẩm nào được chứng minh là trực tiếp gây ra ung thư; thay vào đó, nguy cơ thường đến từ thói quen ăn uống không hợp lý kéo dài kết hợp với các yếu tố khác.

Chế độ ăn có làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng?  - Ảnh 1.

Hình ảnh khối u trong đại trực tràng. Ảnh minh họa AI.

Thực Phẩm Nên Hạn Chế Để Giảm Nguy Cơ Ung Thư

Thịt Chế Biến Sẵn

Trong số các loại thực phẩm có liên quan, thịt chế biến sẵn được xem là yếu tố có bằng chứng khoa học rõ ràng nhất liên quan đến ung thư đại trực tràng. Kể từ năm 2015, Cơ Quan Nghiên Cứu Ung Thư Quốc Tế (IARC) đã phân loại thịt chế biến sẵn thành Nhóm 1 – các tác nhân gây ung thư cho con người, tức là có đủ bằng chứng cho thấy việc tiêu thụ đều đặn làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Những thực phẩm như xúc xích, thịt hộp và giăm bông thuộc nhóm này đã được chứng minh có liên hệ chặt chẽ với ung thư đại trực tràng. Theo IARC, việc tiêu thụ khoảng 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày có thể tăng nguy cơ mắc ung thư khoảng 18% so với những người không hoặc rất ít tiêu thụ.

Các chuyên gia cho rằng rủi ro này xuất phát từ các hợp chất N-nitroso mà thịt chế biến có thể tạo ra trong quá trình chế biến hoặc tiêu hóa.

Thịt Đỏ

Thịt bò, lợn, cừu và các loại thịt đỏ khác là nguồn cung cấp protein và các vitamin thiết yếu. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. IARC đã phân loại thịt đỏ vào Nhóm 2A – có khả năng gây ung thư ở người, dựa trên các nghiên cứu dịch tễ học.

Các giả thuyết cho rằng sắt heme trong thịt đỏ có thể thúc đẩy quá trình oxi hóa, gây tổn hại niêm mạc đại tràng và tạo điều kiện cho việc hình thành các hợp chất gây ung thư. WCRF khuyên rằng người lớn nên giới hạn lượng thịt đỏ khoảng 350 – 500g đã nấu chín mỗi tuần.

Thịt Nướng Cháy Hoặc Chiên Nhiều

Khi chế biến thịt bằng cách nướng trực tiếp trên than hoặc chiên ở nhiệt độ cao, có thể hình thành nhiều hợp chất độc hại như amin dị vòng (HCAs) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Các hợp chất này đã được chứng minh là có khả năng gây đột biến DNA trong nhiều nghiên cứu.

Mặc dù không cần loại bỏ hoàn toàn thịt nướng, nhưng nên hạn chế ăn thường xuyên và tránh phần thịt bị cháy. Thay vào đó, nên lựa chọn các phương pháp chế biến khác như hấp hoặc hầm.

Thiếu Chất Xơ Trong Chế Độ Ăn

Chế độ ăn thiếu rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Chất xơ không chỉ giúp tăng khối lượng phân và giảm thời gian tiếp xúc với niêm mạc đại tràng mà còn là thức ăn cho vi khuẩn đường ruột có lợi.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn giàu chất xơ có liên quan đến giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Người lớn nên tiêu thụ khoảng 25 – 30g chất xơ mỗi ngày từ các nguồn tự nhiên.

Tiêu Thụ Rượu Bia

Theo Hiệp Hội Ung Thư Hoa Kỳ (ACS), việc tiêu thụ đồ uống có cồn là một trong những yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư đại trực tràng. Ethanol, sau khi vào cơ thể, được chuyển hóa thành acetaldehyde, một chất có khả năng gây biến đổi DNA.

Nguy cơ ung thư tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ, vì vậy, việc hạn chế hoặc không sử dụng đồ uống có cồn là rất quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh.

Mặc dù có nhiều yếu tố nguy cơ, chỉ cần tiêu thụ một số loại thực phẩm nhất định cũng không đủ để gây ung thư. Để phòng tránh ung thư đại trực tràng, xác lập một chế độ ăn uống cân đối và lâu dài là rất quan trọng. Kết hợp chế độ ăn lành mạnh với việc duy trì cân nặng lý tưởng, tập thể dục thường xuyên và ngủ đủ giấc cũng giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Chế độ ăn có làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng?  - Ảnh 3.Thực phẩm nên ăn để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng

SKĐS – Nhiều người có thể giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng – một căn phổ biến đang gia tăng ở người trẻ – bằng cách áp dụng chế độ ăn uống với những thực phẩm lành mạnh hơn.

Mời độc giả xem thêm video:

Hai loại thực phẩm bị nghi làm tăng đột biến số ca ung thư đại trực tràng.

health_and_safety

Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

Tác giả

admin

Đội ngũ biên tập Chuyên Gia Sức Khỏe chuyên tổng hợp và kiểm chứng thông tin sức khỏe từ các nguồn uy tín trước khi đăng tải.