Cắt u thận nội soi: khi nào chọn phương án bảo tồn cho người lớn tuổi

Phát hiện một khối bất thường ở thận thường khiến người bệnh và gia đình lo lắng, nhất là khi bệnh nhân đã lớn tuổi và mang nhiều bệnh nền. Trường hợp được ghi nhận tại Bệnh viện Bãi Cháy — một bệnh nhân nữ 71 tuổi có triệu chứng đau vùng hông lưng trái đã được chẩn đoán và can thiệp bảo tồn bằng phương pháp nội soi cắt u thận, giúp giữ lại phần nhu mô thận lành và rút ngắn thời gian hồi phục.

Triệu chứng và hành trình đi khám

Bệnh nhân H.T.V., 71 tuổi, trú phường Cao Xanh (Quảng Ninh), có tiền sử từng phẫu thuật cắt u buồng trứng, tăng huyết áp và đái tháo đường. Trước khi nhập viện, bà xuất hiện đau âm ỉ vùng hông lưng trái, có lúc thành từng cơn và có triệu chứng lan xuống vùng hố chậu. Những biểu hiện này là lý do bà đến khám và thực hiện thêm các xét nghiệm hình ảnh.

Chẩn đoán hình ảnh: phát hiện khối thận tình cờ nhưng không phải lúc nào cũng rõ ràng

Sau khi thực hiện siêu âm và chụp CT scanner, các bác sĩ nhận thấy ở nhu mô thận trái, vùng một phần ba giữa có khối kích thước khoảng 25 x 22 mm. Nhiều khối u thận ở giai đoạn sớm diễn tiến âm thầm và thường chỉ được phát hiện qua siêu âm hoặc CT, vì vậy việc khám hình ảnh khi có triệu chứng phù hợp giúp chẩn đoán sớm và lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp. Về chính sách chăm sóc sức khỏe và chi trả cho hoạt động sàng lọc, người đọc có thể tham khảo thêm thông tin liên quan đến BHYT mở rộng sàng lọc ung thư, điều này có thể ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận các thủ thuật chẩn đoán sớm.

Quyết định chọn phẫu thuật bảo tồn: những cân nhắc chính

Trường hợp bệnh nhân này được hội chẩn và chẩn đoán là u thận trái, sau đó chỉ định phẫu thuật nội soi cắt u. Đối với người cao tuổi có bệnh lý nền như tăng huyết áp và đái tháo đường, việc bảo tồn tối đa nhu mô thận là một ưu tiên quan trọng bởi nó góp phần duy trì chức năng thận lâu dài. Lựa chọn cắt u bán phần thay vì cắt toàn bộ thận dựa trên kích thước, vị trí khối u và tình trạng chung của người bệnh.

Diễn tiến cuộc mổ: kỹ thuật và nguyên tắc thực hiện

Ê-kíp phẫu thuật do BSCKII Dương Xuân Hiệp — Trưởng Khoa Ngoại tổng hợp Bệnh viện Bãi Cháy — trực tiếp thực hiện. Dưới hệ thống camera nội soi, nhóm phẫu thuật tiếp cận khoang sau phúc mạc, làm rõ giải phẫu thận và phát hiện khối u lồi lên ở nửa dưới thận trái với kích thước khoảng 2 x 3 cm. Các bước then chốt gồm kiểm soát động mạch thận trái, bóc tách lấy trọn khối u, khâu cầm máu diện bóc u, phục hồi bao thận và đặt dẫn lưu cạnh thận.

Thay vì phẫu thuật mở truyền thống với đường mổ lớn, lựa chọn nội soi cho phép vết mổ nhỏ hơn (khoảng 1 cm–1,5 cm), hạn chế tổn thương thành bụng, giảm đau sau mổ, giúp người bệnh sớm vận động và rút ngắn thời gian nằm viện. Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm trong phân tích giải phẫu thận, xử lý mạch máu và đảm bảo cầm máu diện cắt để vừa loại bỏ tổn thương, vừa bảo tồn nhu mô lành.

Lợi ích lâm sàng và theo dõi sau mổ

Sau can thiệp, bệnh nhân ổn định và tiến triển hồi phục. Phẫu thuật cắt u bảo tồn thường nhằm mục tiêu duy trì phần lớn chức năng thận, một yếu tố đặc biệt quan trọng ở người lớn tuổi và những người có bệnh kèm theo. Sau mổ, các biện pháp theo dõi bao gồm kiểm tra dấu hiệu sinh tồn, đánh giá chảy máu, chăm sóc vết mổ, và theo dõi chức năng thận qua xét nghiệm chuyên môn; việc đặt dẫn lưu cạnh thận giúp làm sạch vùng phẫu thuật trong giai đoạn đầu sau mổ.

Khi nào nên cân nhắc phẫu thuật mở thay vì nội soi?

Mặc dù ưu điểm của nội soi là rõ ràng, có những tình huống buộc phải cân nhắc phẫu thuật mở — ví dụ khi khối u có kích thước hoặc vị trí phức tạp mà việc tiếp cận qua nội soi không an toàn, hoặc khi gặp biến chứng trong phẫu thuật nội soi. Quyết định giữa nội soi và mổ mở cần được đưa ra sau hội chẩn với đánh giá toàn diện về người bệnh và đặc điểm tổn thương.

Phát hiện sớm và các cảnh báo người bệnh nên lưu ý

U thận có thể lành tính hoặc ác tính. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt; khi tiến triển, người bệnh có thể gặp đau vùng hông — thắt lưng, tiểu ra máu, mệt mỏi, sụt cân hoặc sờ thấy khối vùng bụng. Vì vậy, người có triệu chứng tương tự hoặc các yếu tố nguy cơ nên chủ động làm siêu âm hoặc CT theo chỉ định bác sĩ để phát hiện sớm tổn thương.

Sự minh bạch và chi phí trong chăm sóc y tế cũng là mối quan tâm của cộng đồng, đặc biệt với các trường hợp cần chuyển viện hoặc can thiệp khẩn cấp — vấn đề từng được đề cập cụ thể trong bài viết về Vận chuyển bệnh nhân ở Thanh Hóa, nơi các thủ tục và khoản chi liên quan đặt ra nhiều câu hỏi về trách nhiệm và quản lý dịch vụ.

Tưởng sỏi tiết niệu, bất ngờ phát hiện khối u thận

SKĐS – Đau bụng, tiểu buốt kéo dài, nam thanh niên 27 tuổi bất ngờ phát hiện khối u thận kích thước 7×8 cm.

Phẫu thuật cấp cứu và can thiệp sớm trong các trường hợp chấn thương

Bên cạnh các khối u phát sinh nội sinh, lĩnh vực ngoại tiết niệu còn gặp nhiều tình huống khẩn cấp khác đòi hỏi phẫu thuật kịp thời. Những tổn thương do tai nạn sinh hoạt có thể cần can thiệp nhanh để bảo tồn chức năng hoặc tránh di chứng; ví dụ về nhận diện và xử trí các tổn thương nam khoa cấp tính được trình bày cụ thể trong bài viết Vỡ vật hang: nhận diện và xử trí, giúp người đọc hiểu rõ hơn về đặc điểm và quy trình điều trị trong các tình huống tương tự.

Lời khuyên dành cho người bệnh và gia đình

• Chủ động thăm khám khi có đau vùng hông lưng kéo dài hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện.
• Trao đổi kỹ với bác sĩ về lựa chọn điều trị — đặc biệt về khả năng bảo tồn thận nếu có thể.
• Chuẩn bị thông tin y tế liên quan: bệnh nền, phẫu thuật trước đây và các thuốc đang dùng để hỗ trợ quyết định điều trị an toàn.
• Hỏi rõ các bước theo dõi sau mổ và các dấu hiệu cần trở lại viện.

Kết luận

Ca phẫu thuật cắt u thận nội soi tại Bệnh viện Bãi Cháy cho thấy: với trường hợp phù hợp về kích thước và vị trí khối u, cùng đội ngũ phẫu thuật có kinh nghiệm, phương pháp bảo tồn nhu mô thận là lựa chọn hợp lý cho bệnh nhân lớn tuổi có nhiều bệnh nền. Việc phát hiện sớm bằng siêu âm hoặc CT, kết hợp cân nhắc lâm sàng và năng lực phẫu thuật, quyết định thành công của liệu pháp này.

Nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng tương tự, trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa để được hướng dẫn thăm khám và điều trị phù hợp.