Dinh Dưỡng Tối Ưu Cho Bệnh Nhân Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mạn Tính
admin
26/08/2026 · 8 phút đọc
Nhận biết bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là bệnh lý hô hấp phổ biến, đặc trưng bởi sự cản trở lưu thông không khí có thể dẫn đến tình trạng suy hô hấp. Nguyên nhân chủ yếu của căn bệnh này là do tác động của khói thuốc lá và các chất độc hại khác. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, có khoảng 3 triệu người đã tử vong vì COPD trong năm 2021, tương đương 5% tổng số ca tử vong toàn cầu. Những Vitamin và Khoáng Chất Cần Thiết Cho Người Trên 60…
Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh COPD ước tính đạt 4,2%, phần lớn trong số đó là người cao tuổi hoặc có tiền sử về bệnh hô hấp. Suy dinh dưỡng là một vấn đề ít được chú ý nhưng phổ biến giữa những bệnh nhân này, với tỷ lệ 60% ở bệnh nhân nội trú và 45% ở bệnh nhân ngoại trú.
1. Nguyên Nhân Khiến Người Bệnh COPD Dễ Sụt Cân
Những vấn đề dinh dưỡng ở bệnh nhân COPD thường xuất phát từ sự thay đổi trong cả lượng thực phẩm dung nạp và nhu cầu năng lượng của cơ thể. Người bệnh có thể cảm thấy chán ăn, nhất là trong các giai đoạn bệnh nặng hơn. Những triệu chứng như ho, khó thở, và đau đớn khi ăn uống có thể khiến lượng thực phẩm họ tiêu thụ giảm đáng kể.
Không chỉ vậy, nhu cầu năng lượng của cơ thể cũng tăng cao do công hô hấp gia tăng. Các yếu tố như viêm mãn tính và nhiễm trùng lặp lại có thể đẩy nhanh quá trình dị hóa, làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng và khối cơ.
Đặc biệt, những bệnh nhân sử dụng corticosteroid cũng có thể bị ảnh hưởng đến chuyển hóa protein và khối lượng cơ, dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng nặng nề hơn. Hệ quả là giảm khả năng co bóp của các cơ hô hấp, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và kéo dài thời gian điều trị tại bệnh viện.

Người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cần chú trọng dinh dưỡng phù hợp để duy trì thể trạng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ảnh AI.
2. Hướng Dẫn Chế Biến và Tiêu Thụ Thực Phẩm Đúng Cách
Các chuyên gia khuyến nghị rằng người bệnh COPD cần tiêu thụ khoảng 30 kcal/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày, có thể lên đến 45 kcal/kg đối với những người cần tăng cân. Lượng protein nên dao động từ 1-1,2 g/kg, và đối với người cao tuổi bị suy dinh dưỡng, mức này cần tăng lên từ 1,2-1,5 g/kg.
Các nguyên tắc dinh dưỡng hợp lý bao gồm:
- Chia nhỏ bữa ăn thành nhiều phần trong ngày để tránh cảm giác no quá mức và khó thở.
- Đảm bảo ngồi thẳng khi ăn để hỗ trợ việc thở dễ dàng hơn và tiêu hóa tốt hơn.
- Uống đủ nước giúp đờm dễ khạc ra: từ 30-35 ml/kg cân nặng cho người dưới 60 tuổi, và điều chỉnh phù hợp với người cao tuổi.
- Tăng cường thực phẩm giàu omega-3 và các chất chống oxy hóa như vitamin A, C, E để nâng cao sức đề kháng.
- Tránh xa thuốc lá và khói thuốc để giảm thiểu tổn thương phổi.
Khi chỉ số BMI dưới 20 kg/m², bệnh nhân cần được bổ sung dinh dưỡng qua đường miệng với sản phẩm cao năng lượng từ 300 đến 900 kcal mỗi ngày trong vòng 2-3 tháng.
Thực Đơn Mẫu Cho Một Ngày
Đối với bệnh nhân 55 kg, đây là thực đơn gợi ý với tổng năng lượng khoảng 1.800 kcal, chia thành 6 bữa nhỏ trong ngày.
| Bữa Ăn | Món và Lượng Thực Phẩm | Đơn Vị Thường Dùng |
| Bữa sáng (7h) | Cháo thịt băm: gạo 50g, thịt lợn nạc 40g, dầu ăn 5ml | 1 bát con cháo đặc, 1 thìa 5ml |
| Bữa phụ sáng (9h30) | Sữa năng lượng cao 200ml | 1 chai hoặc 1 cốc |
| Bữa trưa (11h30) | Cơm mềm: gạo tẻ 75g | 1 miệng bát con cơm |
| Cá basa hấp 100g | 1 khúc trung bình | |
| Đậu phụ nhồi thịt 60g | 1 bìa | |
| Rau cải nấu nhừ 150g, dầu vừng 10ml | 1 bát con rau, 2 thìa 5ml | |
| Bữa phụ chiều (14h30) | Sữa chua 100g, chuối tiêu 80g | 1 hộp, 1 quả nhỏ |
| Bữa tối (17h30) | Cơm mềm: gạo tẻ 75g | 1 miệng bát con cơm |
| Trứng gà 1 quả, thịt gà bỏ da 50g | 1 quả, 2-3 miếng vừa | |
| Canh bí đỏ nấu tôm: bí 150g, tôm 20g | 1 bát canh | |
| Dầu lạc 5ml | 1 thìa 5ml | |
| Bữa phụ tối (20h) | Sữa năng lượng cao 200ml, vừng lạc rang 10g | 1 chai, 1 thìa canh |
Chú ý rằng nước nên được uống đều trong ngày, khoảng 1,6-1,9 lít cho người 55 kg dưới 60 tuổi. Nên uống nước giữa các bữa ăn để tránh đầy bụng.
Người bệnh nên phối hợp giữa chế độ dinh dưỡng và các biện pháp tăng cường chức năng hô hấp, như tập luyện đều đặn, để cải thiện khẩu vị và khả năng tiêu thụ thực phẩm.
Cần nhấn mạnh rằng chế độ dinh dưỡng chỉ là một phần trong chăm sóc toàn diện. Người bệnh nên làm việc với bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch dinh dưỡng phù hợp nhất.
Để tìm hiểu thêm về việc bảo vệ sức khỏe, bạn có thể tham khảo bài viết về Thực Phẩm Tự Nhiên Giúp Bảo Vệ Gan Hiệu Quả và Tác Nhân Gây Bệnh Do Thực Phẩm.
Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
Tác giả
admin
Đội ngũ biên tập Chuyên Gia Sức Khỏe chuyên tổng hợp và kiểm chứng thông tin sức khỏe từ các nguồn uy tín trước khi đăng tải.