Chính Phủ Đề Xuất Tích Hợp Các Chương Trình Mục Tiêu Quốc Gia Để Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý

Vào sáng ngày 14 tháng 8, trong phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành thảo luận về kế hoạch tích hợp bốn Chương trình mục tiêu quốc gia thành một chương trình duy nhất.

Cải Cách Cấu Trúc Các Chương Trình Quốc Gia

Trong báo cáo của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã nhấn mạnh việc xây dựng một Chương trình mục tiêu quốc gia tổng thể là một bước đi cụ thể, nhằm hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị và những chỉ đạo từ Đảng ủy Chính phủ. Khám Phá Vụ Lừa Đảo Tại Cơ Sở Y Tế Tự Xưng Phúc Tâm 8 Hành Động Đáng Khen: Người Dân Giao Nộp Rùa Núi Vàng Quý… Khám Phá Vụ Việc Chủ Thầu Xây Dựng Trả Lương Bằng Ma Túy

Bộ trưởng cũng chỉ ra rằng, Quốc hội khóa XV đã thông qua chủ trương đầu tư cho bốn chương trình tại các Nghị quyết số 162/2024/QH15, 249/2025/QH15, 257/2025/QH15 và 262/2025/QH15. Tuy nhiên, quá trình quản lý các chương trình này vẫn còn nhiều khó khăn, với nội dung phân tán và thủ tục hướng dẫn không đơn giản, gây khó dễ cho việc xác định đối tượng, địa bàn, và nhiệm vụ cụ thể. Việc lập kế hoạch và chuẩn bị dự án cũng chưa thật sự phù hợp với khả năng thực thi và khả năng giải ngân.

Tính đến hết năm 2025, tỷ lệ giải ngân nguồn vốn ngân sách nhà nước đạt khoảng 76,8%, tương đương hơn 135.000 tỷ đồng. Đến tháng 7 năm 2026, tỷ lệ giải ngân cho vốn kéo dài sang năm 2026 chỉ ghi nhận đạt 23%.

Trong giai đoạn 2026-2030, tổng ngân sách Trung ương dự kiến dành cho các chương trình này lên tới 362.725,657 tỷ đồng, tương đương 187,8% so với giai đoạn trước. Nếu tiếp tục duy trì mô hình nhiều đầu mối như hiện tại, nguy cơ lãng phí và chậm tiến độ giải ngân rất có thể xảy ra. Do đó, Chính phủ đã đề xuất một cuộc cải cách về tên gọi, nội dung, và cơ chế quản lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

Tên gọi mới được đề xuất cho chương trình này là “Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035”. Chương trình sẽ hợp nhất bốn chương trình hiện có, bao gồm văn hóa, giáo dục – đào tạo, nông thôn mới, giảm nghèo, nâng cao đời sống của vùng dân tộc thiểu số và miền núi, cùng với chương trình chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển. Riêng chương trình phòng, chống ma túy sẽ tiếp tục được thực hiện độc lập, do đặc thù của vấn đề an ninh và trật tự xã hội mà chương trình này đề cập.

Tổng nguồn vốn huy động dự kiến trong giai đoạn 2026-2030 sẽ đạt 808.558 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương sẽ cấp 345.000 tỷ đồng. Được biết, 75% trong tổng số này sẽ được đầu tư từ nguồn vốn công và 25% còn lại sẽ được phân bổ cho các chi phí thường xuyên.

Đảm Bảo Quyền Lợi của Người Dân

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Lâm Văn Mẫn, đại diện cơ quan thẩm tra, đã cho biết sự cần thiết của việc tích hợp này được đồng thuận khá cao. Tuy nhiên, cần phải bảo đảm các yêu cầu pháp lý và quyền lợi cho những người thụ hưởng.

Hội đồng Dân tộc đã nhấn mạnh rằng việc tích hợp cần phải thực sự mang lại giá trị và không thể chỉ là một hình thức gộp chung. Điều này có nghĩa là các chương trình không nên bị giảm sút về mục tiêu và tính ưu tiên đối với các chính sách đặc thù của các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đối với quy trình và thẩm quyền thực hiện, cơ quan thẩm tra cũng đã chỉ ra rằng hiện nay chưa có quy định pháp lý rõ ràng nào về việc hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia.

Cần phải phân biệt rõ ràng giữa những trường hợp “trùng lặp” và “giao thoa”. Một hộ gia đình hay địa phương nhận hỗ trợ về nhiều lĩnh vực như hạ tầng, y tế, giáo dục, sinh kế không được coi là trùng lặp, mà là một phương thức tiếp cận chính sách đa chiều.

Về nguồn lực, Hội đồng Dân tộc cũng đề nghị làm rõ cơ sở để xác định con số tổng vốn 808.558 tỷ đồng và số vốn tiết kiệm dự kiến từ việc giảm đầu mối. Đồng thời, cần phải giải quyết triệt để số vốn 17.241,8 tỷ đồng kéo dài sang năm 2026 hiện vẫn đang trong tình trạng giải ngân chậm.

Cuối cùng, Hội đồng Dân tộc cảnh báo rằng việc áp dụng cứng nhắc tỷ lệ phân bổ 75% cho vốn đầu tư công và 25% cho kinh phí thường xuyên có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho các lĩnh vực hỗ trợ sinh kế, giáo dục, y tế, và các chính sách đặc thù. Đặc biệt tại các địa phương nhận trợ cấp từ ngân sách Trung ương trên 70%, tỷ lệ vốn đối ứng không nên vượt quá 10%.

ĐBQH đề xuất điểm dừng cho shipper, người đi xe máy gọi điện để bảo đảm ATGT

SKĐS – ĐBQH đề xuất thí điểm điểm dừng cho người đi xe máy gọi điện và shipper giao hàng, qua đó hạn chế dừng, đỗ tùy tiện, giảm nguy cơ va chạm và góp phần bảo đảm an toàn giao thông.