Quốc Hội Thảo Luận Về Trách Nhiệm Ngân Hàng Trong Việc Báo Cáo Giao Dịch Đáng Ngờ

Vào ngày 9 tháng 8, Quốc hội đã tiến hành thảo luận về các quy định liên quan đến Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Đây là một bước đi quan trọng trong việc cải thiện hệ thống tài chính và an ninh tài chính quốc gia.

Trong phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Khánh Vũ từ tỉnh Quảng Trị đã nêu ra những quan ngại về quy trình nhận diện và báo cáo các giao dịch đáng ngờ. Ông nhấn mạnh rằng đây không chỉ đơn thuần là một vấn đề thuộc về kỹ thuật của ngân hàng, mà còn ảnh hưởng lớn đến an ninh tài chính của đất nước. Động Đất Mới Tại Cao Bằng: Cảnh Báo Cần Thiết Để Đảm Bảo… Hành Trình Giải Cứu Nam Thanh Niên Bị Mất Tích Tại Bán Đả…

Đại biểu Vũ ủng hộ việc cần thiết phải bổ sung các quy định nhằm nhận diện và báo cáo giao dịch đáng ngờ, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra hai thách thức lớn. Đầu tiên là về năng lực thực thi, khi việc bổ sung 15 dấu hiệu đáng ngờ yêu cầu các tổ chức tín dụng phải có hạ tầng công nghệ đủ mạnh để phân tích chuỗi khối và truy vết dòng tiền qua nhiều ví và sàn giao dịch; thực tế hiện nay cho thấy phần lớn các ngân hàng thương mại đều chưa chuẩn bị đủ cho điều này.

Vướng mắc thứ hai liên quan đến động lực thực thi. Theo ông Vũ, mặc dù dự thảo đã đề xuất quy định bảo vệ cho người báo cáo và người cung cấp thông tin, nhưng lại thiếu sự rõ ràng về việc liệu có miễn trừ trách nhiệm dân sự và hình sự cho các tổ chức tín dụng khi báo cáo trung thực hay không. Điều này khiến các tổ chức tín dụng gặp khó khăn trong việc quyết định có nên report hay không.

Nếu chỉ bảo vệ cá nhân mà không có quy định rõ ràng về trách nhiệm của tổ chức, họ sẽ phải lựa chọn giữa việc không báo cáo và có thể bị coi là vi phạm, hoặc báo cáo và có khả năng bị kiện nếu không phát hiện ra rủi ro. Điều này đang tạo ra tâm lý e ngại và khiến nhiều tổ chức tín dụng có xu hướng tránh bỏ sót giao dịch đáng ngờ hoặc từ chối phục vụ khách hàng hợp pháp.

Cùng với đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh từ tỉnh Lâm Đồng cũng đã bày tỏ sự đồng tình với việc đưa vào dự thảo 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ liên quan đến tài sản mã hóa. Bà cho rằng cần thiết phải thiết kế các dấu hiệu này theo nhóm tương đồng thay vì liệt kê một cách dàn trải.

Bà cũng nhấn mạnh rằng cần phải hình thành năng lực phân tích và điều tra tài chính số để có thể phát hiện và xử lý các giao dịch đáng ngờ một cách hiệu quả hơn. Một hệ thống giám sát tốt sẽ không thể hoạt động nếu cơ quan nhận báo cáo không có khả năng phân tích dữ liệu tương ứng.

Điều này cho thấy rằng việc phòng, chống rửa tiền không thể chỉ dựa vào phương pháp truyền thống mà cần phải kết hợp với việc nâng cao năng lực phân tích blockchain, điều tra tài chính số, cũng như pháp chứng kỹ thuật số. Đại biểu cũng đề xuất cần nghiên cứu cơ chế thu hút và sử dụng nhân lực chuyên môn cao về Blockchain Forensics để phục vụ cho công tác phòng, chống rửa tiền và điều tra tội phạm tài chính.