Khám Phá Loài Mực Mới: Từ Mẫu Vật Bị Bỏ Quên Đến Di sản Khoa Học

Trong thế giới sinh vật biển đầy bí ẩn, một phát hiện mới đã làm dấy lên sự phấn khích trong cộng đồng nghiên cứu. Một mẫu vật mực, bị lãng quên suốt 70 năm qua, hóa ra lại đại diện cho một họ mực hoàn toàn mới, mang tên Mobydickidae.

Sinh vật này được phát hiện trong bụng của một con cá nhà táng trong chuyến thám hiểm săn bắt cá voi vào giữa thế kỷ 20, từ 1955 đến 1956. Sau khi được thu thập, mẫu vật này chỉ được ghi nhận như một loài mực thông thường và trải qua nhiều năm trên kệ của các bảo tàng mà không có sự chú ý cần thiết.

Câu chuyện về mẫu vật bắt đầu từ nhà nghiên cứu Malcolm Clarke, người đã thu thập nó. Sau khi ông qua đời năm 2013, bộ sưu tập của ông đã được chuyển tới Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London và sau đó mượn bởi Viện Khoa học Biển ở Barcelona để phục vụ một nghiên cứu toàn diện.

Tại đây, nhóm chuyên gia bao gồm Sam Arnold, David Nos, Raquel Sáez-Liante, và Fernando Ángel Fernández-Álvarez đã phát hiện ra những đặc điểm độc đáo của mẫu vật trong quá trình phân tích đa dạng của nhóm mực đại dương.

Các phân tích kỹ lưỡng được công bố trong Zoological Journal of the Linnean Society vào tháng 7 năm 2025 đã chỉ ra rằng mẫu mực này có những đặc điểm giải phẫu khác biệt hoàn toàn, đến mức không thể xếp nó vào bất kỳ họ mực nào đã được biết đến trước đây.

Gần đây, các nhà khoa học quyết định tạo ra một họ mới với tên gọi Mobydickidae và tên loài duy nhất trong họ này là Mobydickia poseidonii. Tên gọi Mobydickia được lấy cảm hứng từ tác phẩm nổi tiếng Moby-Dick, biểu thị cho sự kết nối giữa mẫu vật và chú cá voi mà nó được tìm thấy bên trong. Tên loài poseidonii được đặt theo tên thần Poseidon, do sự tương đồng giữa các móc trên tua của con mực với cây đinh ba của vị thần biển trong thần thoại Hy Lạp.

Mẫu vật mới này có chiều dài khoảng 175 mm với cơ thể mềm mại, mang màu sắc nhạt và phần đuôi ngắn. Điều thú vị nhất là nó không có các cơ quan phát quang, một đặc điểm phổ biến của các loài mực sống ở độ sâu biển.

Ngoài ra, sự kết hợp độc đáo giữa vây nhỏ, mỏ, và cấu trúc các móc tua mang lại thêm bằng chứng rằng đây là một nhánh tiến hóa riêng biệt.

Việc mô tả một loài mới là điều không hề hiếm trong sinh học, nhưng việc thành lập một họ mới là một sự kiện quan trọng hơn nhiều. Trong hệ thống phân loại sinh học, họ là cấp bậc bao trùm cho những chi có cấu trúc giải phẫu tương đồng.

Đáng nói rằng, đây là họ mực đại dương đầu tiên được chính thức công nhận kể từ khi họ Magnapinnidae được mô tả vào năm 1998. Nhờ sự phát hiện này, Mobydickia poseidonii đã được Tổ chức Đăng ký Loài biển Thế giới đưa vào danh sách 10 loài biển đáng chú ý nhất năm 2025.

Dù vậy, các nhà nghiên cứu vẫn lưu ý rằng phát hiện này chỉ dựa vào một mẫu vật duy nhất không còn nguyên vẹn và chưa có chuỗi ADN được thu thập do thời gian bảo quản lâu dài.

Hiện tại, thế giới khoa học vẫn chưa từng nhìn thấy một cá thể Mobydickia poseidonii nào còn sống, và không rõ môi trường sống, độ sâu ưa thích hay tập tính sinh sản của chúng. Việc tìm thấy mẫu vật trong bụng cá nhà táng cũng không phản ánh chính xác môi trường sinh sống của nó, bởi cá voi thường di chuyển rất xa sau khi săn mồi.

Chua còn nhiều điều chưa được làm sáng tỏ, nhưng khám phá này khẳng định giá trị của các bộ sưu tập bảo tàng trong việc lưu giữ thông tin khoa học. Biển cả bao la đến mức con người gặp khó khăn trong việc khảo sát toàn diện bằng các phương tiện thông thường. Đôi khi, chính những mẫu vật cũ đã bị lãng quên trong kho lưu trữ, khi được các nhà khoa học hiện đại khám phá lại, chính là chìa khóa để hiểu rõ hơn về cây tiến hóa của sự sống.

Để tìm hiểu thêm về các vấn đề liên quan đến ngành giáo dục, hãy tham khảo bài viết về biện pháp giải quyết tình trạng dôi dư hiệu trưởng và hiệu phó, hay tìm hiểu những cảnh báo về sự cố cháy xe đầu kéo trên cao tốc. Đừng quên theo dõi dự báo thời tiết miền Trung để biết thêm thông tin.