Môi trường du lịch không khói thuốc: lợi ích sức khỏe và nâng tầm thương hiệu

Khói thuốc tại các điểm tham quan và trong cơ sở lưu trú không chỉ là vấn đề sức khỏe cộng đồng — nó còn tác động trực tiếp đến trải nghiệm của khách và uy tín của điểm đến. Một lớp tập huấn tổ chức tại TP. Huế vừa qua đã làm rõ cách thức xây dựng, duy trì môi trường không khói thuốc trong hoạt động du lịch, với mục tiêu biến tiêu chí này thành lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp và điểm đến.

Tại sao du lịch cần môi trường không khói thuốc?

Khói thuốc thụ động làm giảm chất lượng không khí trong không gian kín như nhà hàng, khách sạn và khu tham quan trong nhà. Kết quả khảo sát quốc gia về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (GATS) 2015 cùng với khảo sát cấp tỉnh (PGATS) trong các năm 2020, 2022 và 2023 cho thấy nhà hàng và khách sạn là những nơi có mức phơi nhiễm khói thuốc thụ động cao nhất trong các nơi làm việc và không gian công cộng trong nhà ở Việt Nam.

Với bối cảnh đó, quản lý tốt yếu tố không khói thuốc giúp giảm rủi ro phơi nhiễm cho du khách và nhân viên, đồng thời tạo môi trường an toàn, dễ chịu hơn cho mọi người tham gia hoạt động du lịch.

Lợi ích đôi bên: sức khỏe cộng đồng và thương hiệu điểm đến

Một môi trường du lịch không khói thuốc đem lại các lợi ích cụ thể:

• Bảo vệ sức khỏe: giảm tiếp xúc khói thuốc cho khách và lao động, góp phần phòng tránh các vấn đề liên quan đến hô hấp và bệnh mãn tính.
• Nâng cao trải nghiệm khách: không gian trong lành, sạch sẽ giúp du khách có trải nghiệm tích cực hơn, từ đó tăng khả năng quay lại và giới thiệu điểm đến.
• Tạo giá trị thương hiệu: doanh nghiệp coi việc giữ không khí sạch là một khoản đầu tư cho uy tín và năng lực cạnh tranh dài hạn.

Những lợi ích này khiến tiêu chí không khói thuốc không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là một chuẩn mực dịch vụ, giúp gia tăng chất lượng khách và giá trị dịch vụ — yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch xanh, bền vững.

Những nội dung chính tại lớp tập huấn ở Huế

Lớp tập huấn tại TP. Huế là hoạt động trong khuôn khổ chương trình phối hợp giữa Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế). Mục tiêu của chương trình là trang bị kiến thức, kỹ năng và tạo diễn đàn trao đổi kinh nghiệm để các điểm tham quan và cơ sở lưu trú xây dựng, duy trì môi trường không khói thuốc.

Tại buổi khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu nhấn mạnh: để phát triển du lịch theo hướng xanh và bền vững, cần tạo dựng môi trường sống và dịch vụ tốt cho con người. Ông chỉ rõ rằng việc thiết lập và duy trì không gian không khói thuốc tại điểm tham quan và cơ sở lưu trú là biện pháp thiết thực nhằm bảo vệ sức khỏe, đồng thời là yếu tố cải thiện chất lượng dịch vụ và hình ảnh điểm đến.

Những nội dung chia sẻ tại lớp tập huấn gồm các chiến lược truyền thông, cách thức huấn luyện nhân viên, triển khai biển báo và quy trình giám sát, đánh giá thực thi quy định không hút thuốc tại các vị trí đã bị cấm.

Khuyến nghị cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp

Để chuyển từ ý tưởng sang thực thi bền vững, các khuyến nghị được nêu rõ gồm:

• Xây dựng kế hoạch thích ứng với điều kiện thực tế của đơn vị; xác định khu vực cấm, vị trí biển báo và quy trình xử lý vi phạm.
• Tăng cường truyền thông nội bộ và bên ngoài để nhân viên và khách hiểu rõ quy định, lợi ích và kỳ vọng hành vi.
• Tổ chức tập huấn định kỳ cho người lao động về tác hại của thuốc lá và quy định pháp luật liên quan.
• Thiết lập cơ chế kiểm tra, đánh giá, giám sát thực hiện và có biện pháp xử lý khi phát hiện vi phạm.

Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu đề nghị các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp sau lớp tập huấn cần chủ động xây dựng kế hoạch phù hợp; đồng thời duy trì kiểm tra, đánh giá để bảo đảm tính thực chất trong triển khai.

Trách nhiệm của chính quyền địa phương: câu chuyện từ Huế

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP. Huế, ông Nguyễn Huy Hiển, cho biết nhận thức về tác hại của thuốc lá đã có chuyển biến tích cực nhờ chính sách pháp luật và quyết tâm của hệ thống chính trị. Thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo triển khai các văn bản và kế hoạch phòng, chống tác hại thuốc lá tới doanh nghiệp du lịch và các điểm tham quan để hoàn thiện triển khai thực tế.

Những hành động cụ thể mà địa phương dự kiến thực hiện gồm phối hợp tổ chức tập huấn cho người lao động, truyền thông cho cộng đồng và thành lập đoàn liên ngành để giám sát, kiểm tra, xử lý các vi phạm hút thuốc tại nơi đã có quy định cấm.

Ví dụ thực tế và tầm nhìn lan tỏa

Trên thực tế, nhiều nhà hàng, khách sạn ở các thành phố du lịch, trong đó có Huế và Quảng Ninh, đã tiến hành treo biển và nhắc nhở khách không hút thuốc. Đây là bước đầu trong việc hình thành thói quen và nâng cao năng lực thực thi. Bên cạnh đó, một số địa phương còn triển khai mô hình điểm, như sáng kiến xây dựng Di tích Danh thắng Ngũ Hành Sơn thành khu vực không khói thuốc, nhằm tạo hiệu ứng lan tỏa.

Xây dựng Di tích Danh thắng Ngũ Hành Sơn thành mô hình điểm không khói thuốc

SKĐS – Nhằm thực hiện hiệu quả Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá và nâng cao chất lượng môi trường du lịch, Đà Nẵng chính thức ra mắt mô hình điểm “Xây dựng Di tích Danh thắng Ngũ Hành Sơn không khói thuốc”…

Những bước thực tế cho doanh nghiệp du lịch

Dưới đây là các bước căn bản mà doanh nghiệp và điểm tham quan có thể bắt đầu ngay:

1. Rà soát không gian để xác định các khu vực cần cấm hút thuốc và vị trí đặt biển cảnh báo rõ ràng.
2. Soạn quy định nội bộ và hướng dẫn nhân viên ứng xử khi gặp vi phạm.
3. Tổ chức đào tạo nhân viên về tác hại thuốc lá và kỹ năng truyền thông với khách.
4. Đưa tiêu chí không khói thuốc vào tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ và tài liệu quảng bá điểm đến.
5. Thiết lập lịch kiểm tra, thu thập phản hồi khách hàng và điều chỉnh chính sách dựa trên thực tế vận hành.

Câu hỏi thường gặp

Môi trường không khói thuốc có lợi ích kinh tế không?

Có. Theo góc nhìn được nêu tại lớp tập huấn, môi trường không khói thuốc góp phần nâng cao trải nghiệm khách và giá trị thương hiệu, từ đó gia tăng sức cạnh tranh và khả năng thu hút khách có chất lượng cao hơn.

Ai chịu trách nhiệm giám sát việc thực hiện tại địa phương?

Các cơ quan quản lý địa phương phối hợp với ngành du lịch, đơn vị liên quan và doanh nghiệp để thành lập đoàn liên ngành giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm tại các điểm đã có quy định cấm hút thuốc.

Những biện pháp đơn giản nào doanh nghiệp có thể áp dụng ngay?

Đặt biển báo rõ ràng, đào tạo nhân viên, tăng cường truyền thông tới khách và thực hiện kiểm tra nội bộ định kỳ là những bước dễ triển khai nhưng hiệu quả trong việc giảm phơi nhiễm khói thuốc.

Kết luận

Chuyển đổi sang môi trường du lịch không khói thuốc là một quá trình cần sự tham gia chủ động từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng. Khi được thực hiện kiên trì và có hệ thống — thông qua quy hoạch, truyền thông, đào tạo và giám sát — chính sách này vừa bảo vệ sức khỏe, vừa là công cụ nâng tầm thương hiệu điểm đến. Những sáng kiến và kinh nghiệm được chia sẻ tại lớp tập huấn ở Huế cung cấp khung hành động thực tế để các bên bắt đầu triển khai và nhân rộng trên phạm vi rộng hơn.

Đọc thêm:

Nếu bạn quan tâm tới cách thức hợp tác quốc tế hỗ trợ nâng cao an ninh y tế và phòng chống dịch, bài viết về bản ghi nhớ hợp tác y tế Việt Nam – Hoa Kỳ phân tích khuôn khổ hợp tác, các nội dung đào tạo và chuyển giao công nghệ có thể hỗ trợ ngành y tế và du lịch trong phòng chống dịch và tăng cường năng lực phản ứng.

Để hiểu rõ hơn về cách mở rộng năng lực khám chữa chuyên sâu ảnh hưởng tới hệ sinh thái y tế địa phương, bạn có thể tham khảo bài viết về Tòa nhà C nâng cao năng lực khám chữa, nhằm thấy rõ mối liên hệ giữa cơ sở hạ tầng y tế và chất lượng dịch vụ cộng đồng.

Nếu muốn xem ví dụ về hợp tác học thuật quốc tế và ghi nhận chuyên môn trong lĩnh vực y tế, bài viết về Phó giáo sư danh dự từ Đại học Sydney cho Y Hà Nội trình bày cách trao đổi học thuật và nghiên cứu đã củng cố năng lực chuyên môn và kết nối hợp tác nghiên cứu y tế.