Điều Chỉnh Hợp Đồng Xây Dựng Khi Giá Vật Liệu Biến Động: Những Điều Cần Biết

Khó mua nhà ở xã hội, còn tình trạng đầu cơ: Bộ Xây dựng nói gì?

SKĐS – Nhiều người dân phản ánh khó tiếp cận nhà ở xã hội do nguồn cung hạn chế, thủ tục còn phức tạp, trong khi tình trạng đầu cơ, mua bán trái quy định vẫn diễn ra.

Tình Hình Giá Vật Liệu Và Tác Động Đến Hợp Đồng Xây Dựng

Giá nguyên vật liệu, nhiên liệu cùng chi phí thi công luôn có ảnh hưởng lớn đến giá thành của các công trình xây dựng. Khi giá trị đầu vào biến đổi mạnh so với thời điểm ký hợp đồng, áp lực tài chính có thể dồn lên các nhà thầu và chủ đầu tư, dẫn đến những khó khăn nghiêm trọng. Trẻ Em Bơ Vơ Giữa Cảnh Thương Tâm Sau Vụ Cháy Rừng Kinh H… Hà Nội Xuất Hiện Hàng Trăm Nhà Xưởng Trái Phép: Lời Kêu G… Khám Phá Thế Giới Động Vật Quý Hiếm Tại Rừng Khánh Hòa

Cử tri tại thành phố Hải Phòng đã đề xuất cần có các biện pháp để xử lý hợp đồng xây dựng trong bối cảnh giá cả tăng cao, khuyến nghị sử dụng cơ chế bất khả kháng hoặc thay đổi hoàn cảnh làm căn cứ để tiến hành điều chỉnh hợp đồng.

Đặc biệt, có ý kiến cho rằng nên áp dụng cơ chế cho phép điều chỉnh trực tiếp dựa trên phần chênh lệch giữa giá thị trường và giá hợp đồng ban đầu đối với các hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định, nhất là trong thời điểm giá biến động mạnh.

Hệ quả từ việc giá đầu vào tăng nhanh chóng có thể khiến một trong hai bên phải chịu thiệt hại nặng nề, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và khả năng tiếp tục các dự án.

Để giải quyết vấn đề này, Bộ Xây dựng đã nêu rõ các quy định tại Luật Xây dựng 135/2025/QH15 cùng Nghị định 210/2026/NĐ-CP, tạo ra khung pháp lý cho việc xử lý các hợp đồng xây dựng gặp phải biến động giá bất thường.

Khoản 2 và 3 của Điều 84 Luật Xây dựng nêu rõ cách quản lý và thực hiện hợp đồng xây dựng khi xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc biến động giá bất thường, không thể dự đoán trước.

Theo quy định mới, các bên có thể thỏa thuận để sửa đổi hợp đồng khi xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thực hiện hợp đồng đã thay đổi theo quy định của luật.

Việc sửa đổi không chỉ dừng lại ở việc thay đổi giá trị thanh toán mà còn có thể bao gồm các nội dung như loại hợp đồng, hình thức giá hợp đồng, phương pháp điều chỉnh giá và các điều kiện liên quan khác.

Điều 84 cũng nêu rõ rằng việc điều chỉnh hợp đồng có thể bao gồm cả khối lượng, tiến độ, thời gian thực hiện và các nội dung khác; tuy nhiên, tất cả các sửa đổi này phải được viết thành văn bản trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực.

Yêu Cầu Phải Có Đánh Giá Cụ Thể Trước Khi Sửa Đổi Hợp Đồng

Cần lưu ý rằng quy định mới không có nghĩa là tự động điều chỉnh giá hợp đồng khi giá nguyên vật liệu tăng. Bộ Xây dựng nhấn mạnh, trường hợp biến động giá bất thường, hai bên phải tiến hành đánh giá cụ thể tác động của biến động giá so với thời điểm ký hợp đồng.

Việc này bao gồm đánh giá mức độ thiệt hại của từng bên nếu tiếp tục hay chấm dứt hợp đồng, và so sánh với quy định về bất khả kháng và thay đổi hoàn cảnh trong thi công.

Trên cơ sở những phân tích trên, các bên mới có thể quyết định việc sửa đổi hợp đồng, đảm bảo tính công bằng và chia sẻ rủi ro giữa hai bên.

Điều này đặc biệt quan trọng với các hợp đồng đã ký, vì quyết định điều chỉnh giá hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tính chất hợp đồng, mức độ biến động giá và thiệt hại thực tế.

Chi phí nguyên vật liệu thường chiếm một lượng không nhỏ trong tổng chi phí xây dựng. Do đó, khi có biến động lớn về giá, sẽ không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn có thể kéo theo ảnh hưởng đến tổng vốn đầu tư, tiến độ thực hiện và chi phí của các dự án lớn.

Về mặt quản lý, các địa phương cũng cần kiểm soát và có các giải pháp kịp thời để ổn định giá vật liệu xây dựng, đảm bảo tiến độ các dự án, đặc biệt là những công trình quan trọng.

Với quy định mới, khi giá nguyên vật liệu tăng không thể kiểm soát được, các bên không chỉ phải lựa chọn giữa việc chịu rủi ro hoàn toàn hoặc chấm dứt hợp đồng. Luật pháp đã quy định các cơ chế để các bên đánh giá lại thiệt hại và sửa đổi hợp đồng cho phù hợp.

Tuy nhiên, không có trường hợp nào có thể tự động điều chỉnh giá hợp đồng khi giá vật liệu tăng. Việc xử lý cần căn cứ vào các điều kiện cụ thể của hợp đồng và quy trình pháp lý được quy định.