Người Dân Nghệ An Lo Lắng Khi Mùa Mưa Đến: Đê Xuống Cấp Nguy Cơ Bão Lũ

Tình Trạng Đê Xuống Cấp Nguy Hiểm

Theo thông tin từ Chi cục Thủy lợi Nghệ An, hiện có khoảng 54 km đê sông trong tỉnh chưa được nâng cấp, trong số đó chủ yếu là đê đất với nền yếu. Tình hình này dẫn đến nhiều đoạn đê xuất hiện hiện tượng sạt lở và hư hỏng sau các trận mưa lũ liên tiếp trong những năm qua.

Chẳng hạn, ở tuyến đê Thanh Lĩnh thuộc xã Đại Đồng, những ổ mối xuất hiện nhan nhản đã làm cho thân đê bị xói mòn, hình thành các khoang rỗng khá nguy hiểm mà khó có thể phát hiện bằng mắt thường, đặc biệt là khi mùa mưa lũ đến gần. Cải Cách Quy Định Chiến Lược Đối Với Ban Chỉ Huy Quân Sự… Chấn chỉnh tình trạng chèo kéo hành khách tại sân bay Nội… Cập Nhật Mới Nhất Về Quy Định Xếp Lương Nhà Giáo

Chị Nguyễn Thị Thanh, một cư dân xóm Thanh Lĩnh 3, bày tỏ sự lo lắng: “Mỗi lần nghe có dự báo mưa lớn, cả gia đình tôi đều thấp thỏm. Đặc biệt, trong trận bão vào năm 2025, nước đã tràn qua mặt đê khiến chúng tôi phải sơ tán trong đêm. Thấy đê bị mối xâm hại như hiện tại, ai cũng lo lắng và chỉ mong có đầu tư nâng cấp sớm hơn.”

Ông Tưởng Đăng Hào, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Đồng, cho biết rằng tuyến đê Thanh Lĩnh dài khoảng 7,5 km, đảm bảo an toàn cho hơn 2.000 hộ dân và gần 3.000 ha đất nông nghiệp. Tuy nhiên, hiện vẫn còn hơn 3 km đã xuống cấp trầm trọng, trong đó một phần lớn là đê đất có mặt cắt nhỏ và dễ bị mối tấn công, tạo thành các khoang bên trong.

Vấn đề không chỉ dừng lại tại xã Đại Đồng, mà còn phổ biến ở nhiều địa phương khác dọc các tuyến sông Mơ, sông Thái, sông Hoàng Mai và sông Bùng. Tại xã Quỳnh Anh, đê dọc sông Mơ chủ yếu vẫn là đê đất thủ công và đã bị sạt lở qua nhiều mùa mưa liên tiếp, làm giảm khả năng phòng chống lũ.

Ông Trần Đình Thông, một người dân gần tuyến đê sông Mơ, cho biết: “Mỗi mùa mưa bão, gia đình tôi luôn phải theo dõi nước. Có một số năm, nước đã tràn qua những nơi thấp, gây thiệt hại lớn cho ao tôm của chúng tôi. Chúng tôi rất mong tuyến đê sẽ được đầu tư vững chắc hơn để không còn phải thấp thỏm trước mỗi trận bão, lũ.”

Ông Bùi Xuân Trúc, Trưởng phòng Kinh tế của UBND xã Quỳnh Anh, cho biết rằng tuyến đê dọc sông Mơ dài khoảng 12 km, bảo vệ hơn 100 ha nuôi trồng thủy sản và hàng nghìn hộ dân. Tuy nhiên, khoảng 5 km phía bờ Tây vẫn là đê đất đã xuống cấp, trong khi chỉ có 5 km bờ Đông được đầu tư kiên cố.

Mặc dù mỗi năm địa phương đã bố trí nguồn ngân sách để khắc phục những khu vực hư hỏng, nhưng do nguồn lực còn hạn chế nên chỉ có thể sửa chữa những vị trí cực kỳ cấp bách. Thống kê cho thấy khu vực Quỳnh Lưu hiện có hơn 52 km đê sông dọc các tuyến sông Thái, sông Mơ, sông Hàu và kênh tiêu Bến Hải, nhưng mới chỉ có khoảng 22 km được nâng cấp.

Người Dân Nghệ An Đối Mặt Với Khó Khăn Khi Mùa Mưa Đến

Dọc các vùng ven sông ở Nghệ An, các tuyến đê hiện không chỉ đóng vai trò ngăn lũ mà còn là các trục giao thông quan trọng. Phía trong đê là nơi sinh sống, làm việc của nhiều cư dân, bao gồm cả nhà cửa và các công trình cơ sở hạ tầng khác. Do đó, nếu có sự cố như vỡ đê hoặc nước dâng, không chỉ sản xuất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của hàng nghìn hộ dân.

Theo Chi cục Thủy lợi Nghệ An, vẫn còn nhiều đoạn đê đất chưa được nâng cấp và rất dễ bị sạt lở khi có mưa lớn. Tình trạng này càng trở nên nghiêm trọng hơn trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khi mà thời tiết cực đoan diễn ra ngày càng nhiều hơn.

Bên cạnh tình trạng đê đất xuống cấp, nhiều khu vực ở Nghệ An cũng đang chứng kiến sự sạt lở bờ sông ngày càng nghiêm trọng. Tại xóm Thạch Sơn 3, xã Anh Sơn, nhiều dấu vết của trận lũ năm 2025 vẫn còn hiện rõ. Các đoạn ven sông đã bị khoét sâu, tạo thành những hàm ếch ảnh hưởng đến giao thông và đời sống người dân. Bà Nguyễn Thị Hoa cho biết: “Sau trận lũ lớn, chúng tôi buộc phải chọn con đường khác để vào trung tâm xã, vì đường cũ đã không an toàn nữa.”

Ông Trần Nguyên Sơn, chuyên viên Phòng Kinh tế, UBND xã Anh Sơn, thông tin thêm rằng trận lũ năm 2025 đã làm hơn 1 km bờ sông Lam bị sạt lở nghiêm trọng, gây ra nhiều thiệt hại cho cả giao thông và nhà cửa. Ông cho biết: “Xây dựng kè kiên cố là một giải pháp lâu dài nhưng lại đòi hỏi nguồn vốn lớn, vượt khả năng tài chính của địa phương, vì vậy cần hỗ trợ từ tỉnh và Trung ương.”

Thống kê cho thấy toàn tỉnh Nghệ An có khoảng 129 km đê sông có trách nhiệm chống lũ cho vùng hạ lưu của các sông Lam, Mơ, Hoàng Mai, Thái và Bùng. Tuy nhiên, 54 km vẫn là đê đất hoặc chưa được nâng cấp đúng mức. Hầu hết các đoạn này đều được xây dựng từ lâu, với nền đất yếu, mặt đê nhỏ và chịu nhiều tác động từ thời tiết và mưa lớn.

Theo thông tin từ ngành thủy lợi, nguyên nhân chính khiến nhiều tuyến đê chưa được nâng cấp đồng bộ là do thiếu nguồn lực. Việc ưu tiên đầu tư sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, dựa trên cấp độ khẩn cấp và khả năng tài chính của tỉnh.

Nghệ An hiện đang xác định 5 trọng điểm đê xung yếu trên tuyến đê tả Lam, bao gồm Yên Xuân, Phú Khánh, Hòa Lạc, Cẩm Thái và Phương Kỷ. Các phương án hộ đê đã được chuẩn bị để ứng phó kịp thời trong các tình huống khẩn cấp. Trước mỗi mùa mưa bão, ngành nông nghiệp phối hợp kiểm tra tình trạng của hệ thống đê và rà soát các vị trí có nguy cơ mất an toàn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, các biện pháp hiện tại chủ yếu mang tính chất ứng phó ngắn hạn. Để nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, việc kiên cố hóa các tuyến đê đất, kết hợp với xử lý sạt lở bờ sông vẫn là giải pháp căn bản cần được thực hiện.

Rà soát các điểm đê xung yếu ứng phó với bão số 1

SKĐS – Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có công văn gửi Ủy ban nhân dân 5 tỉnh, thành phố gồm Quảng Ninh, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình và Thanh Hóa về việc triển khai công tác đảm bảo an toàn hệ thống đê điều ứng phó với bão số 1 và mưa lũ sau bão.