Chống Lại Cơn Bão Thuốc Lá: Thực Trạng và Giải Pháp Cần Thiết

Gần 16 triệu người Việt Nam đang sử dụng thuốc lá

Căn cứ vào kết quả điều tra STEPS năm 2021, Việt Nam ghi nhận tỷ lệ người trưởng thành hút thuốc lá đạt 20,8%, tương đương khoảng 15,8 triệu người. Trong đó, hơn 41% nam giới và chỉ 0,6% nữ giới tham gia vào hành vi này.

So với năm 2010, con số này đã giảm từ 23,8% xuống 20,8% vào năm 2021, nhưng đây là một sự giảm không đáng kể, chỉ khoảng 3 điểm phần trăm trong suốt một thập kỷ qua, cho thấy cần phải có những biện pháp khẩn cấp hơn để cải thiện tình hình. Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo Để Cải Thiện Ngành Nội Tiết: Cơ… Tác động tiêu cực của việc thức khuya và thiếu ngủ kéo dài Cảnh giác với bệnh tim mạch: Dấu hiệu và biện pháp phòng…

Việt Nam hiện xếp hạng trong số 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới hút thuốc cao nhất trên toàn cầu, đứng thứ ba trong khu vực ASEAN. Đây là một thách thức không nhỏ đối với mục tiêu giảm sử dụng thuốc lá và kiểm soát các yếu tố rủi ro liên quan đến sức khỏe cộng đồng.

Trong nhóm thanh thiếu niên, tỷ lệ hút thuốc có dấu hiệu giảm từ 5,36% năm 2013 xuống 2,78% năm 2019 ở lứa tuổi 13-17. Tuy nhiên, điều này có thể bị đảo ngược bởi sự bùng nổ của các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, mà có thể tạo ra một thế hệ sử dụng nicotine mới, làm suy yếu những thành quả đã đạt được.

Tác động tiêu cực đến sức khỏe và kinh tế

Thuốc lá là nguyên nhân của nhiều loại bệnh lý mạn tính và là một trong các yếu tố hàng đầu gây tử vong có thể phòng ngừa. Theo thống kê từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu, hút thuốc lá dẫn đến hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm tại Việt Nam. Trong số đó, có khoảng 84.500 ca do hút thuốc chủ động và 18.800 ca do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

Sự ảnh hưởng tiêu cực của thuốc lá không chỉ đối với người hút mà còn lan rộng ra những người xung quanh qua khói thuốc thụ động, làm gia tăng gánh nặng cho gia đình, hệ thống y tế, và xã hội nói chung. Gánh nặng kinh tế mà thuốc lá gây ra rất lớn, với chi phí y tế cho các bệnh liên quan đến thuốc lá ước tính lên tới 108,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2022.

Hơn nữa, các chi phí do tử vong sớm và chi phí chăm sóc y tế có thể tương ứng với khoảng 79% gánh nặng tài chính này, làm cho việc kiểm soát thuốc lá trở thành một vấn đề không chỉ của y tế mà còn là của kinh tế – xã hội.

Thúc đẩy các chính sách quản lý hiệu quả hơn

Những thành tựu đạt được từ Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá trong hơn một thập kỷ qua đã cho thấy tính khả thi của các biện pháp kiểm soát thuốc lá, góp phần làm giảm tỷ lệ hút thuốc và phơi nhiễm với khói thuốc. Tuy nhiên, tốc độ giảm vẫn còn chậm và tỷ lệ hút thuốc ở nam giới vẫn ở mức nguy cơ cao.

Đặc biệt, sự xuất hiện của các sản phẩm thuốc lá mới đang tạo ra những thách thức mới cho công tác phòng, chống tác hại thuốc lá. Do đó, cần thiết phải sửa đổi các quy định trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá để có cơ sở pháp lý cho các giải pháp mạnh mẽ hơn nhằm giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá, bảo vệ sức khỏe từ sớm bằng việc hạn chế tiếp cận nicotine cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Việt Nam cũng đã đặt ra những mục tiêu cụ thể đến năm 2030, trong đó giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nam giới từ 15 tuổi trở lên xuống dưới 36% và nữ giới dưới 1% là một trong những chỉ tiêu hàng đầu.

Cùng với đó, mục tiêu giảm tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc tại nơi làm việc xuống dưới 25% và tại các địa điểm công cộng cũng cần được chú trọng thực hiện.

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu này, việc không ngừng hoàn thiện hành lang pháp lý và tăng cường các biện pháp kiểm soát theo kinh nghiệm quốc tế và trên cơ sở nghiên cứu, chứng minh khoa học là rất quan trọng. Chỉ có như vậy thì mới hy vọng giảm bớt được tình trạng sử dụng thuốc lá và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Việc hoàn thiện luật về phòng, chống tác hại thuốc lá không chỉ mang lại lợi ích sức khỏe mà còn là một biện pháp quan trọng để giảm thiểu chi phí y tế và gánh nặng kinh tế – xã hội, qua đó nâng cao chất lượng đời sống cho toàn cộng đồng.