Chiến Lược Để Ngăn Chặn Nghiện Nicotine Ở Trẻ Em
admin
30/08/2026 · 8 phút đọc
Nguy cơ từ sản phẩm nicotine đối với trẻ em
Các tổ chức y tế toàn cầu đã chỉ ra rằng thuốc lá là một trong những nguyên nhân chính gây ra các căn bệnh mãn tính như ung thư và bệnh tim mạch. Mỗi năm, hơn 8 triệu người chết do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó 1,6 triệu ca tử vong do hút thuốc thụ động. Đặc biệt, khu vực Đông Nam Á đang phải đối mặt với một thách thức lớn khi trung bình mỗi năm có khoảng 3,1 triệu người chết vì nguyên nhân này.
Trẻ em chính là nhóm dễ bị tổn thương nhất trong cuộc khủng hoảng này. Theo ước tính, một nửa số trẻ em trên toàn thế giới tiếp xúc với khói thuốc, dẫn đến hơn 65.000 trẻ em tử vong hàng năm. Hơn nữa, thanh thiếu niên hiện nay cũng trở thành mục tiêu hàng đầu của ngành công nghiệp nicotine mới với các sản phẩm như thuốc lá điện tử. Biện Pháp Phòng Ngừa Bệnh Tay Chân Miệng Cho Trẻ Trong Nă… Khắc Phục Chấn Thương Đứt Gân: Mô Hình Điều Trị Tại Tuyến… Cảnh Báo Về Nguy Cơ Từ Việc Tự Ý Sử Dụng Corticoid Trong…

Thúc đẩy truyền thông về tác hại của thuốc lá trong trường học. Ảnh: Lê Hảo
Trên toàn thế giới, khoảng 40 triệu trẻ em từ 13 đến 15 tuổi đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá, trong đó có 20 triệu trẻ sử dụng thuốc lá điếu và 15 triệu trẻ sử dụng thuốc lá điện tử. Trẻ em có xu hướng sử dụng thuốc lá điện tử cao hơn đáng kể so với người lớn.
Theo WHO, thanh thiếu niên đang trở thành mục tiêu của ngành công nghiệp thuốc lá nhờ các chiến dịch quảng bá hấp dẫn, bao bì bắt mắt cùng hương vị phong phú. Tất cả những yếu tố này đã khiến cho các sản phẩm nicotine trở nên thu hút hơn với trẻ em.
Những sản phẩm như thuốc lá điện tử và túi nicotine ngày càng đa dạng, đồng thời được tiếp thị mạnh mẽ, dễ dàng tiếp cận với giới trẻ. Điều này gây ra lo ngại rằng trẻ em và thanh thiếu niên có thể tiếp xúc với nicotine từ rất sớm.
Ảnh hưởng của nicotine đến sự phát triển não bộ
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, không có loại sản phẩm nào chứa nicotine là an toàn cho sức khỏe, bao gồm cả thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng. Nicotine là một chất gây nghiện mạnh có khả năng gây ra các tác động tiêu cực đến não bộ của trẻ em và thanh thiếu niên.
Việc tiếp xúc với nicotine trong giai đoạn phát triển có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, học tập, cảm xúc và sức khỏe tâm thần. Đặc biệt, bắt đầu sử dụng nicotine từ sớm làm tăng nguy cơ gây nghiện, khó khăn trong việc cai thuốc sau này.
Chuyên gia cũng chỉ ra rằng nếu không có biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn trẻ em tiếp cận nicotine, thành tựu trong kiểm soát thuốc lá có thể bị đe dọa.
Thực trạng kiểm soát thuốc lá tại Việt Nam
Việt Nam đã có nhiều tiến bộ trong việc phòng chống tác hại của thuốc lá qua 13 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu trong nam giới đã giảm, cũng như tỷ lệ phơi nhiễm khói thuốc thụ động tại các gia đình và nơi công cộng.
Tuy nhiên, để đối phó với sự gia tăng của thuốc lá mới, như thuốc lá điện tử, cần có sự thay đổi trong chiến lược kiểm soát. Ví dụ, trong thời gian gần đây, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong nhóm tuổi 15-24 đã tăng lên đáng kể, từ 0,2% vào năm 2015 lên 3,6% vào năm 2020.

Xu hướng gia tăng tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở thanh thiếu niên Việt Nam. Ảnh: Thái Bình
Nếu không có những biện pháp hiệu quả, một thế hệ trẻ sẽ phải đối mặt với nguy cơ mắc nghiện nicotine. Hiện tại, mỗi năm Việt Nam có hơn 103.000 ca tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, gây ra thiệt hại kinh tế khoảng 108 nghìn tỷ đồng.
Chuyển biến từ phòng ngừa tới hạn chế sử dụng thuốc lá
Chuyên gia nhận định rằng sự phát triển của sản phẩm nicotine mới yêu cầu có sự chuyển biến trong cách tiếp cận kiểm soát thuốc lá. Một trong những giải pháp được hình thành là chính sách TFG – Thế hệ không thuốc lá, nhằm bảo vệ trẻ em.
Chính sách này không chỉ tập trung vào việc ngăn chặn người đang hút thuốc mà còn bảo vệ những người chưa bao giờ hút thuốc, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.
Bà Phạm Thị Xuân Thu từ Tổ chức Y tế cộng đồng Vital Strategies nhấn mạnh rằng nếu ngăn chặn một thế hệ không bắt đầu hút thuốc, chúng ta có thể giảm gánh nặng bệnh tật trong tương lai.
Để bảo vệ thế hệ trẻ, các chuyên gia kêu gọi phải triển khai nhiều biện pháp như tăng thuế thuốc lá, kiểm soát quảng cáo, cấm bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi, xây dựng môi trường không thuốc lá trong trường học và cộng đồng.
Đồng thời, truyền thông hiệu quả cũng rất quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về nguy cơ của nicotine, ngăn chặn những thông điệp quảng bá về sản phẩm mới làm mờ đi bản chất gây nghiện của nó.
Đề xuất tăng nguồn cho quỹ BHYT từ thuế thuốc lá, rượu bia, bảo hiểm bổ sung
Lưu ý y khoa: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
Tác giả
admin
Đội ngũ biên tập Chuyên Gia Sức Khỏe chuyên tổng hợp và kiểm chứng thông tin sức khỏe từ các nguồn uy tín trước khi đăng tải.