Từ ký ức một bữa cơm đến mạng lưới sẻ chia: chân dung người kết nối cộng đồng

Có những con người biến quãng đời thiếu thốn thành động lực kéo cả cộng đồng tiến về phía trước. Câu chuyện của nữ doanh nhân Nguyễn Ngọc Hạnh là một trong số đó: xuất thân từ gia đình đông con, trải qua những ngày thiếu ăn, bà không để quá khứ trở thành mặc cảm mà biến nó thành kim chỉ nam cho hơn ba thập niên hoạt động xã hội.

Khởi đầu trên nền nghèo: ký ức định hướng hành động

Sinh ra trong gia đình 14 anh chị em, với cha mẹ đều làm công nhân, bà Hạnh lớn lên giữa những ngày chỉ mong có đủ bữa ăn. Tuổi trẻ bà theo mẹ tham gia phong trào xây dựng vùng kinh tế mới ở huyện Thống Nhất, Đồng Nai, sống trong điều kiện thiếu thốn, phải làm việc nặng nhọc ngay cả khi mang thai. Những kỷ niệm về túp lều dột mưa, bữa ăn có lúc chỉ có bắp hay củ rừng đã in sâu trong tâm thức và trở thành nguồn cảm hứng để bà hướng tới những hoạt động san sẻ.

Con đường nghề nghiệp và quyết định trao trả ơn

Bắt đầu từ vị trí nhân viên dịch vụ, bà Hạnh chuyển sang kinh doanh vàng, mở cửa hàng rồi dần mở rộng sang bất động sản. Khi cuộc sống đủ đầy hơn, bà không chọn nghỉ ngơi mà dành thời gian và nguồn lực cho hoạt động cộng đồng. Tinh thần tri ân dành cho những hoàn cảnh từng đồng cảm với bà ngày xưa trở thành mục tiêu sống: quyên góp, kết nối các doanh nghiệp và vận động nguồn lực cho nhiều chương trình xã hội.

Mô hình kết nối: khi doanh nghiệp, y bác sĩ và chính quyền cùng làm

Sau nhiều năm làm thiện nguyện độc lập, bà rút ra kinh nghiệm rằng hiệu quả bền vững đến từ sự hợp lực giữa các thành phần xã hội. Thay vì chỉ phân phát quà lẻ tẻ, bà chủ trì việc đưa các bên liên quan ngồi lại với nhau: doanh nghiệp đóng góp tài chính, y bác sĩ góp chuyên môn, chính quyền hỗ trợ tiếp cận người dân cần giúp. Từ cách làm này đã nảy sinh các mô hình có tính lâu dài, giúp chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người yếu thế ngay tại cộng đồng.

Phòng khám Từ Tâm: ví dụ của một chiến lược nhân văn

Một trong những kết quả rõ nét của cách làm này là mô hình Phòng khám Từ Tâm. Ở đó, vai trò của chính quyền địa phương là cầu nối để đưa người cần trợ giúp đến nhận dịch vụ; đội ngũ y bác sĩ đóng góp chuyên môn khám và cấp thuốc; doanh nghiệp duy trì nguồn lực hoạt động. Mục tiêu được đặt ra không chỉ là cho một suất thuốc hay một bữa ăn, mà là giúp người yếu thế duy trì sức khỏe để tiếp tục lao động và chăm sóc gia đình.

Công trình thiết thực: nhà, cầu và bếp ăn

Hoạt động của bà không giới hạn trong một lĩnh vực. Từ việc vận động xây nhà tình thương ở Đồng Nai, đến góp sức dựng cầu nông thôn tại Bến Tre và nhiều nơi khác, mỗi công trình đều nhằm tháo gỡ những khó khăn cụ thể của người dân. Bếp ăn nghĩa tình được duy trì đều đặn, cung cấp suất cơm cho người bán vé số, công nhân và bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, thể hiện quan niệm: giúp đỡ phải kịp thời và phù hợp với nhu cầu thực tế.

Những sáng kiến này thường bắt đầu bằng một người kịp thấy nhu cầu trong cộng đồng, rồi lan tỏa khi nhiều doanh nhân cùng chung tay. Bà Hạnh chia sẻ niềm vui lớn nhất là thấy càng nhiều người tham gia, mỗi người góp một phần để giá trị cộng đồng nhân lên.

Gieo giá trị trong gia đình và thế hệ tiếp nối

Quan niệm sống của bà không dừng ở hoạt động cá nhân mà được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Các con và cháu của bà tham gia cùng trong các chuyến thiện nguyện; nhiều thành viên gia đình chọn cách kỷ niệm sinh nhật bằng việc đóng góp cho hoạt động xã hội thay vì nhận quà. Theo bà, điều để lại cho con cháu không nhất thiết là tài sản vật chất, mà là kiểu sống biết sẻ chia và trách nhiệm xã hội.

Bài học dành cho doanh nghiệp muốn làm xã hội

• Tìm điểm mạnh của mình: doanh nghiệp không chỉ cho tiền mà còn có thể cung cấp chuyên môn, mạng lưới hay nguồn lực khác để nhân rộng tác động.
• Hàn gắn giữa các lực lượng: sự phối hợp giữa chính quyền, y tế và doanh nghiệp tạo ra kết quả bền vững hơn so với hành động đơn lẻ.
• Ưu tiên các giải pháp dài hạn: đầu tư vào sức khỏe, giáo dục hay kết cấu hạ tầng nhỏ (như cầu, nhà) giúp người dân có điều kiện tự phát triển.

Doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư cho các dự án công nghệ hoặc mở rộng năng lực có thể tham khảo các chính sách hỗ trợ tín dụng dành cho đổi mới, để chuẩn bị hồ sơ và tận dụng nguồn lực phù hợp: Hỗ trợ lãi suất đổi mới công nghệ.

Trong bối cảnh các hoạt động xã hội ngày càng chuyên nghiệp, việc hiểu rõ khung pháp lý và sự minh bạch trong quản lý tài chính cộng đồng cũng quan trọng. Những thay đổi về chế tài và quy định liên quan đến quản lý chung cư hay nghĩa vụ của các bên liên quan là phần không thể bỏ qua khi triển khai dự án cộng đồng tại đô thị: bạn có thể đọc thêm phân tích về Nghị định 339/2026 xử phạt chung cư để nắm bối cảnh pháp lý liên quan.

Lan tỏa niềm tin: từ kỷ niệm cá nhân tới hợp tác lớn hơn

Những chương trình cộng đồng hiệu quả đôi khi cần học hỏi mô hình hợp tác ở quy mô lớn hơn, kể cả ở tầm quốc gia hoặc liên quốc gia, nhằm chuyển niềm tin lịch sử thành hành động cụ thể. Các bài viết phân tích cách biến các mối quan hệ chính trị – lịch sử thành cơ hội hợp tác thiết thực có thể là nguồn tham khảo bổ ích: Quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga.

Với hơn ba thập niên hoạt động, bà Hạnh vẫn giữ nhịp độ bận rộn: kết nối doanh nghiệp, làm việc với đội ngũ y bác sĩ, phối hợp với chính quyền địa phương để mở rộng những mô hình đã chứng minh được hiệu quả. Dù tuổi đời đã trên sáu mươi, bà tiếp tục chọn công việc xã hội là phương thức để biểu đạt lòng biết ơn và tạo giá trị cộng đồng.

TPHCM: Doanh nhân góp ‘phần mềm’ để y tế cơ sở chạm tới người yếu thế

SKĐS – Không xây mới cơ sở vật chất, mô hình “Phòng khám Từ Tâm” tại phường Linh Xuân (TPHCM) chọn cách bổ sung “phần mềm” nhân văn vào hệ thống y tế sẵn có, trao thẻ BHYT và phiếu khám bệnh miễn phí cho người khó khăn, giúp họ tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời.

Kết luận: những dấu ấn để lại

Hành trình của người kết nối cộng đồng như Nguyễn Ngọc Hạnh cho thấy: ký ức thiếu thốn có thể trở thành nhiên liệu cho sự đồng cảm và hành động. Giá trị bền vững không chỉ là công trình đã xây, mà là mô hình hợp tác được tạo ra, những con người được trao cơ hội chăm sóc sức khỏe và tinh thần sẻ chia được nhân rộng trong gia đình và xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Phòng khám Từ Tâm vận hành dựa trên nguồn lực nào?

Nguồn lực đến từ sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, đội ngũ y bác sĩ tình nguyện và đóng góp của doanh nghiệp để duy trì hoạt động.

Ai là đối tượng hưởng lợi chính của các chương trình này?

Ưu tiên người lao động nghèo, người già neo đơn và bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.

Làm thế nào để doanh nghiệp nhỏ tham gia vào các dự án cộng đồng?

Doanh nghiệp có thể đóng góp tài chính, cung cấp dịch vụ hoặc cùng kết nối với các bên để triển khai hoạt động phù hợp với thế mạnh của mình.