Cập Nhật Quan Trọng Trong Chẩn Đoán Và Điều Trị Viêm Gan B, C

Viêm gan B và C vẫn đang là hai nguyên nhân chính dẫn đến xơ gan và ung thư gan ở Việt Nam. Để hướng tới việc loại trừ viêm gan virus đến năm 2030, Bộ Y tế Việt Nam đã phát hành các hướng dẫn mới với nhiều cập nhật quan trọng về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh nhân. Những cải cách này không chỉ giúp người bệnh tiếp cận được với phương pháp điều trị sớm hơn mà còn góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh lý và giảm tỷ lệ tử vong do các biến chứng liên quan đến viêm gan virus.

Mở Rộng Đối Tượng Xét Nghiệm Và Điều Trị Viêm Gan B

Trong các hướng dẫn được cập nhật năm 2026, một trong những điểm đáng chú ý đó là khuyến nghị mở rộng quy mô xét nghiệm phát hiện nhiễm virus viêm gan B trong cộng đồng. Tất cả cư dân sống tại Việt Nam đều khuyến khích thực hiện xét nghiệm ít nhất một lần trong đời. Đặc biệt, nhóm đối tượng cần chú ý bao gồm những người sinh trước năm 2003, phụ nữ mang thai, người có nguy cơ lây nhiễm, hoặc những người chuẩn bị điều trị hóa chất hoặc thuốc ức chế miễn dịch, như bệnh nhân chạy thận nhân tạo hoặc người hiến máu.

Đặc biệt, với người trưởng thành, chỉ cần có kết quả HBsAg dương tính đã đủ để chẩn đoán nhiễm HBV mạn tính. Điều này giúp đơn giản hóa quy trình chẩn đoán, đảm bảo người bệnh sẽ không bị bỏ lỡ thời điểm có khả năng can thiệp điều trị tốt nhất.

Bên cạnh đó, hướng dẫn mới cũng mở rộng quyền sử dụng thuốc kháng virus. Điều này có nghĩa là những người thuộc nhiều nhóm nguy cơ cao như người đồng nhiễm HIV hay HCV, người bệnh tiểu đường, hoặc có tiền sử gia đình mắc xơ gan đều sẽ được xem xét điều trị. Việc làm này nhằm giảm thiểu khả năng tiến triển bệnh ngay từ giai đoạn đầu.

Cập Nhật Về Thuốc Điều Trị Và Tiêu Chuẩn Ngừng Điều Trị Viêm Gan B

Trong hướng dẫn này, Bộ Y tế cũng đã cập nhật các bằng chứng liên quan đến thuốc điều trị. Tenofovir alafenamide (TAF) hiện được chỉ định cho cả phụ nữ mang thai và người bệnh xơ gan mất bù khi cần điều trị. Phạm vi sử dụng TAF cũng được mở rộng cho trẻ em từ 6 tuổi có cân nặng trên 25 kg, trong khi Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) có thể được sử dụng cho trẻ từ 2 tuổi tùy theo cân nặng.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn ngừng điều trị đã được cụ thể hóa hơn. Người bệnh có thể cân nhắc dừng thuốc khi không có xơ gan, không bị ung thư gan, không suy giảm miễn dịch và có khả năng theo dõi lâu dài. Sau khi dừng thuốc, bệnh nhân cần phải tái khám trong 6 tháng đầu để phát hiện sớm nguy cơ tái hoạt virus. Nếu có sự gia tăng HBV DNA, người bệnh cần được điều trị lại ngay lập tức, bất kể mức ALT.

Tăng Cường Tầm Soát Ung Thư Gan Ở Bệnh Nhân Nhiễm Viêm Gan B

Đặc điểm nổi bật của hướng dẫn năm 2026 là việc khuyến khích việc theo dõi lâu dài và tầm soát ung thư gan. Tất cả những người nhiễm HBV, dù chưa điều trị hay đã từng điều trị, đều cần thực hiện siêu âm gan định kỳ cùng với các chỉ dấu ung thư như AFP hoặc PIVKA-II mỗi 12-24 tuần. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, người bệnh sẽ được chỉ định chụp cộng hưởng từ hoặc CT có tiêm thuốc cản quang để xác định tổn thương.

Hướng dẫn này cũng bổ sung quy trình phòng ngừa tái hoạt HBV cho những người đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch, góp phần giảm nguy cơ mắc mới và biến chứng bệnh.

Viêm Gan C: Mở Rộng Điều Trị Đến Trẻ Em Từ 3 Tuổi

Về viêm gan C, hướng dẫn năm 2024 một lần nữa khẳng định mục tiêu của điều trị là loại trừ hoàn toàn virus, đạt được đáp ứng virus bền vững (SVR12), từ đó ngăn ngừa xơ gan, ung thư gan và giảm lây truyền trong cộng đồng.

Một trong những điểm nổi bật của hướng dẫn này là tất cả bệnh nhân từ 3 tuổi trở lên có anti-HCV dương tính đều được chỉ định điều trị. Điều này mở rộng đáng kể cơ hội chữa khỏi cho trẻ em, trong khi trước đây việc điều trị chủ yếu áp dụng cho người lớn. Hướng dẫn này cũng cập nhật việc sử dụng HCV core antigen để giúp tăng khả năng tiếp cận chẩn đoán tại những cơ sở y tế có hạn chế về kỹ thuật.

Ưu Tiên Phác Đồ Điều Trị Hiệu Quả Trên Tất Cả Các Kiểu Gen

Bộ Y tế khuyến nghị sử dụng các phác đồ có hiệu quả trên tất cả các kiểu gen của virus viêm gan C như sofosbuvir/velpatasvir (SOF/VEL) hoặc sofosbuvir/daclatasvir (SOF/DAC). Thời gian điều trị cho phần lớn bệnh nhân không có xơ gan thường là từ 8-12 tuần.

Trước khi điều trị, cần đánh giá mức độ xơ hóa gan, các bệnh đồng mắc và đồng nhiễm để xác định phác đồ phù hợp. Trong suốt quá trình điều trị, việc tuân thủ thuốc là chìa khóa để đạt tỷ lệ khỏi bệnh cao. Ngay cả sau khi đạt SVR12, bệnh nhân có xơ hóa gan từ F3 trở lên vẫn cần theo dõi ung thư gan định kỳ bằng siêu âm và các chỉ dấu sinh học mỗi 6 tháng, để đảm bảo không có nguy cơ phát triển ung thư gan thấy rõ.

Những hướng dẫn mới của Bộ Y tế không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận điều trị mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và theo dõi lâu dài. Đối với viêm gan B, việc khuyến khích xét nghiệm trong cộng đồng và mở rộng chỉ định điều trị được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể tỷ lệ xơ gan và ung thư gan. Đối với viêm gan C, mở rộng điều trị cho trẻ em và ưu tiên các phác đồ có hiệu quả trên mọi kiểu gen sẽ góp phần thực hiện mục tiêu loại trừ viêm gan virus như một mối đe dọa cho sức khỏe cộng đồng vào năm 2030.

Mời bạn đọc xem thêm: Cẩm Nang Quan Trọng Về Tiêm Chủng Cho Trẻ Em: Những Vaccine Không Thể Bỏ Qua và Hướng Dẫn Bảo Quản Insulin An Toàn Cho Bệnh Nhân Đái Tháo Đường.