Cải Cách Luật An Toàn Thực Phẩm: Hướng Đến Quản Lý Dựa Trên Nguy Cơ

Trong bối cảnh an toàn thực phẩm ngày càng trở thành mối quan tâm lớn trong xã hội, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên vừa chủ trì một cuộc họp nhằm thảo luận về việc thay thế hoạt động “kiểm nghiệm” trong Luật An toàn thực phẩm năm 2010 bằng thuật ngữ “thử nghiệm”. Cuộc họp diễn ra theo hình thức trực tuyến giữa Bộ Y tế và các tỉnh, thành phố.

Cần định hướng rõ ràng về thử nghiệm và kiểm nghiệm

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết rằng trên thực tế, cả hai hoạt động “kiểm nghiệm” và “thử nghiệm” đều nhằm mục đích phân tích và đánh giá sản phẩm thực phẩm, từ đó xác định các chỉ tiêu quan trọng về chất lượng. Mặc dù có sự khác biệt trong thuật ngữ, mục tiêu cuối cùng vẫn là xác minh sự phù hợp của sản phẩm với các tiêu chuẩn và quy chuẩn, đặc biệt là đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Ông nhấn mạnh rằng trong quá trình soạn thảo luật, việc lựa chọn thuật ngữ cần đảm bảo tính đồng nhất và dễ hiểu, phù hợp với các quy định hiện hành và thông lệ quốc tế.

Hoạt động thử nghiệm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm có ba mục đích chính:

Đầu tiên, phục vụ việc công bố sản phẩm. Doanh nghiệp trước khi đưa sản phẩm ra thị trường cần xác nhận rằng sản phẩm của mình đáp ứng các tiêu chuẩn đã đăng ký, từ đó đảm bảo khả năng lưu thông hợp pháp.

Thứ hai, đảm bảo giám sát chất lượng thường xuyên và an toàn thực phẩm. Các cơ quan sẽ lấy mẫu thực phẩm định kỳ và nếu phát hiện bất thường, sẽ thông báo cho nhà nước để xử lý kịp thời.

Cuối cùng, phục vụ cho công tác kiểm tra, thanh tra nhà nước. Đây là hoạt động giám sát nhằm đảm bảo các cơ sở thực hiện đúng quy định về an toàn thực phẩm.

Thứ trưởng nhấn mạnh rằng nội dung này cần được trình bày rõ ràng trong dự thảo luật nhằm phân định rõ trách nhiệm và phương thức thực hiện cho từng hoạt động trên.

Luật cần đồng bộ và tránh chồng chéo

Trong phát biểu của mình, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh rằng dự thảo luật cần tuân thủ các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, đặc biệt là trong việc xây dựng hệ thống bảo đảm an toàn thực phẩm theo chuỗi. Điều này có nghĩa là không chỉ tập trung vào từng công đoạn riêng lẻ mà phải nhìn nhận toàn diện quá trình sản xuất thực phẩm.

Đồng thời, dự thảo cũng cần tuân thủ tính đồng bộ với các luật hiện tại. Nếu các nội dung đã được quy định rõ ràng trong các luật khác, chúng sẽ không cần phải lặp lại trong dự thảo này để tránh gây chồng chéo hoặc mâu thuẫn.

Thứ trưởng cũng chỉ ra rằng việc giải thích từ ngữ trong dự thảo luật phải chính xác và dễ hiểu, nhằm đảm bảo rằng chúng có thể được áp dụng một cách nhất quán trong thực tế.

Ông cũng đề xuất cần làm rõ bản chất của hoạt động “giám định” nhằm tăng tính minh bạch và khách quan trong quá trình thực hiện. Điều này đặc biệt quan trọng khi cơ quan quản lý cần xác minh sự phù hợp của sản phẩm khi có dấu hiệu bất thường.

Hơn nữa, cần lưu ý đến việc phân định trách nhiệm trong hoạt động lấy mẫu. Đối với các hoạt động giám sát thường xuyên, có thể cho phép đơn vị thử nghiệm thực hiện việc lấy mẫu. Trong khi đó, các hoạt động thanh tra và kiểm tra cần được thực hiện bởi cơ quan quản lý nhà nước.