Nguyên Nhân Việc Viêm Gan B và C Vẫn Gây Tử Vong Mặc Dù Có Vaccin và Thuốc

Viêm gan virus vẫn là một trong những nguyên nhân chính gây ra các ca xơ gan, ung thư gan, và tử vong trên toàn cầu. Nhân dịp Ngày Viêm gan Thế giới (28/7), các chuyên gia y tế đã chỉ ra rằng những lỗ hổng trong việc sàng lọc, tiêm chủng, điều trị và nâng cao nhận thức chung đang gây ra sự mất mát không đáng có trong các ca tử vong mà lẽ ra có thể phòng ngừa được.

Nguy cơ Tiềm ẩn từ Viêm Gan B và C

Khác với nhiều loại bệnh truyền nhiễm khác, viêm gan B và C thường diễn biến âm thầm trong nhiều năm, khiến bệnh nhân không hề hay biết. Trong thời gian đầu, người mắc bệnh có thể không có bất kỳ triệu chứng nào, khiến virus tiếp tục phá hủy tế bào gan mà không bị phát hiện. Khi các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, vàng da, chướng bụng hoặc sụt cân xuất hiện, bệnh đã có thể tiến triển đến xơ gan hoặc ung thư gan. Lời Khuyên Giảm Cân Thông Minh Cho Phụ Nữ Trên 40

Theo Báo cáo Viêm gan toàn cầu năm 2026 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tính đến năm 2024, khoảng 287 triệu người đang sống với viêm gan B hoặc C mạn tính. Trong năm này, số ca tử vong do các biến chứng liên quan đến hai loại virus này được ước tính là 1,3 triệu, chủ yếu do xơ gan và ung thư gan. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu trên thế giới, mặc dù đã có nhiều biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

Tình Trạng Phát Hiện Bệnh Thấp

Gần như hàng triệu người đang sống chung với viêm gan B và C mà không hề biết. Tình trạng này xảy ra do nhiều người không có triệu chứng điển hình hoặc không bao giờ được xét nghiệm. Khi các triệu chứng xuất hiện, thường là khi tổn thương gan đã ở giai đoạn nghiêm trọng, yêu cầu sự can thiệp ngay lập tức.

Tại nhiều quốc gia, đặc biệt là những nơi có thu nhập thấp và trung bình, chương trình sàng lọc và xét nghiệm viêm gan vẫn chưa được triển khai rộng rãi, khiến cho người dân gặp khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế. Khi việc chẩn đoán bị trì hoãn, cơ hội điều trị hiệu quả cũng giảm đi đáng kể, làm gia tăng nguy cơ xơ gan và các biến chứng nặng nề khác.

Vấn Đề Tiếp Cận Thuốc Điều Trị

Trong những năm gần đây, có nhiều tiến bộ trong điều trị viêm gan virus. Đối với viêm gan C, việc sử dụng các thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp (DAA) đã cho phép chữa khỏi hơn 95% trường hợp sau một liệu trình kéo dài khoảng 8-12 tuần.

Mặc dù viêm gan B hiện vẫn chưa có thuốc chữa dứt điểm, nhưng việc sử dụng thuốc kháng virus có thể giúp ức chế virus, giảm nguy cơ phát triển xơ gan, suy gan và ung thư gan, nếu bệnh nhân được theo dõi và điều trị đúng cách.

Tuy nhiên, tỷ lệ người được tiếp cận điều trị vẫn còn rất thấp. WHO cho biết, chỉ khoảng 20% người mắc viêm gan C và dưới 5% người mắc viêm gan B đang được điều trị với thuốc kháng virus.

Nhiều lý do được đưa ra cho tình trạng này, bao gồm chi phí điều trị cao, hệ thống y tế chưa phát triển đủ mạnh ở một số nơi, khả năng tiếp cận dịch vụ xét nghiệm còn hạn chế, và sự thiếu thông tin của người dân về bệnh.

Vaccine Viêm Gan B: Một Giải Pháp Cần Thực Hiện Đầy Đủ

Tiêm vaccine được cho là phương pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm gan B. Theo khuyến cáo của WHO, trẻ sơ sinh nên được tiêm liều vaccine viêm gan B đầu tiên trong vòng 24 giờ sau khi sinh nhằm giảm nguy cơ truyền virus từ mẹ sang con. Tuy nhiên, vào năm 2024, chỉ khoảng 45% trẻ sơ sinh trên thế giới đã được tiêm đúng theo khuyến cáo.

Sự chậm trễ này trong việc tiêm vaccine làm tăng nguy cơ lây nhiễm viêm gan B ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở những khu vực có dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em yếu kém.

Tăng Cường Nhận Thức là Chìa Khóa Giải Quyết Vấn Đề

Theo Tiến sĩ Tereza Kasaeva từ WHO, mọi trường hợp viêm gan virus không được chẩn đoán hoặc điều trị đều có thể dẫn đến một ca tử vong có thể phòng ngừa. Để giảm số ca tử vong do bệnh viêm gan, các chuyên gia nhấn mạnh rằng cần mở rộng chương trình xét nghiệm viêm gan tại các cơ sở y tế, giúp phát hiện bệnh sớm và tạo điều kiện cho người dân tiếp cận điều trị hiệu quả.

Đồng thời, việc nâng cao tỷ lệ tiêm vaccine viêm gan B cho trẻ sơ sinh, giảm kỳ thị đối với người mắc bệnh, và nâng cao nhận thức cộng đồng cũng là những yếu tố quan trọng để hướng tới mục tiêu loại bỏ viêm gan virus như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng.

Viêm gan B và C không còn là những căn bệnh không có phương pháp điều trị. Tuy nhiên, hiệu quả của vaccine và thuốc chỉ thực sự được phát huy khi người dân được chẩn đoán kịp thời và tiếp cận dịch vụ y tế đầy đủ. Đây chính là các yếu tố then chốt để giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến các căn bệnh có thể ngăn ngừa và kiểm soát này.

Mời bạn đọc xem thêm:

Những điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C

SKĐS – Hướng dẫn mới của Bộ Y tế về chẩn đoán và điều trị viêm gan B, C đã mở rộng đối tượng được điều trị, cập nhật thuốc và chiến lược theo dõi, góp phần phát hiện sớm, giảm biến chứng xơ gan, ung thư gan và hướng tới mục tiêu loại trừ viêm gan virus vào năm 2030.