Ai Cần Điều Trị I-131 Sau Phẫu Thuật Ung Thư Tuyến Giáp?

Sau khi trải qua phẫu thuật ung thư tuyến giáp, không phải tất cả bệnh nhân đều cần điều trị bằng I-131. Trên thực tế, một số bệnh nhân có nguy cơ tái phát thấp có thể được theo dõi mà không cần can thiệp thêm. Ngược lại, những người có tình trạng bệnh lý phức tạp hơn như còn sót tế bào ung thư hoặc đã di căn sẽ có lợi ích rõ rệt từ việc điều trị này.

Cơ Chế Hoạt Động Của I-131 Trong Điều Trị Ung Thư Tuyến Giáp

Tuyến giáp là một cơ quan độc nhất trong cơ thể có khả năng hấp thụ iod để sản xuất hormone cần thiết cho sự chuyển hóa. Ngay cả khi đã phẫu thuật, nếu còn lại mô tuyến giáp hoặc tế bào ung thư, chúng vẫn có khả năng hấp thụ iod, tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều trị bằng I-131. Nguyên Nhân Việc Viêm Gan B và C Vẫn Gây Tử Vong Mặc Dù C… Khám Phá Lợi Ích Giảm Cân Từ Chế Độ Ăn Chay Khoa Học

I-131 được sử dụng như một dạng iod phóng xạ có chức năng gửi bức xạ đến các tế bào mục tiêu. Sau khi vào cơ thể, I-131 sẽ tích tụ tại các tế bào tuyến giáp còn sót lại hoặc tế bào ung thư, nhờ đó bức xạ phát ra sẽ tiêu diệt những tế bào này, trong khi tia gamma cho phép bác sĩ theo dõi hiệu quả điều trị cũng như mức độ hấp thụ iod.

Các mục tiêu chính của việc điều trị bằng I-131 bao gồm:

• Tiêu hủy phần mô tuyến giáp còn lại sau phẫu thuật.
• Tiêu diệt các tế bào ung thư nhỏ mà các phương pháp chẩn đoán trước đó không phát hiện được.
• Điều trị các tổn thương ung thư đã xác định như hạch cổ hoặc di căn vẫn còn khả năng hấp thụ iod.

Việc xác định đúng đối tượng cần điều trị giúp lựa chọn liều lượng I-131 phù hợp và đánh giá hiệu quả sau điều trị một cách chính xác.

Xác Định Ai Cần Điều Trị Bằng I-131 Sau Mổ

Trước đây, I-131 được áp dụng rộng rãi sau khi cắt toàn bộ tuyến giáp. Tuy nhiên, theo hướng dẫn mới nhất từ Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA 2025), việc đánh giá cần thực hiện theo nhiều tiêu chí khác nhau như kích thước khối u, mức độ xâm lấn, cũng như các thông số mô học.

Các nghiên cứu như ESTIMABL2 đã chỉ ra rằng những bệnh nhân có nguy cơ thấp, nếu được lựa chọn đúng, có thể không sử dụng I-131 mà vẫn duy trì được hiệu quả kiểm soát bệnh tương đương. Từ đó, bệnh nhân có thể tránh được việc điều trị không cần thiết, giảm thiểu phơi nhiễm phóng xạ cũng như các tác dụng phụ không mong muốn.

I-131 sẽ được xem xét trong các trường hợp có xâm lấn lớn, mô còn lại, nhiều hạch to, hoặc những tổn thương đã được xác định có khả năng hấp thụ iod. Việc điều trị không đủ hoặc trì hoãn có thể làm giảm khả năng kiểm soát bệnh.

Cần Chuẩn Bị Gì Trước Khi Điều Trị?

Để đảm bảo khả năng hấp thu iod tốt nhất, nồng độ TSH trong cơ thể cần được tăng cao. Bệnh nhân có thể cần ngừng sử dụng thuốc levothyroxine tạm thời hoặc dùng TSH tái tổ hợp, tùy thuộc vào các yếu tố khác nhau liên quan đến tình trạng bệnh và khả năng dung nạp.

Người bệnh thường được khuyến cáo hạn chế tiêu thụ iod trong 1-2 tuần trước khi điều trị, điều này bao gồm việc tránh các loại thực phẩm chứa iod như rong biển. Nếu đã thực hiện các thủ tục chẩn đoán hình ảnh có sử dụng cản quang, bệnh nhân cũng cần thông báo cho bác sĩ. Phụ nữ nên xác minh không mang thai và người đang cho con bú cần tuân theo hướng dẫn của chuyên gia y tế. Các chỉ số như Tg, anti-Tg, TSH, chức năng thận và hình ảnh học cần được xem xét trước khi tiến hành điều trị.

Tác Dụng Phụ và Lưu Ý Sau Điều Trị

Tác dụng phụ

Hầu hết bệnh nhân đều dung nạp tốt với I-131, tuy nhiên một số tác dụng phụ có thể xuất hiện như buồn nôn, khó chịu vùng cổ, khô miệng hoặc viêm tuyến nước bọt. Để giảm thiểu cảm giác khó chịu, việc duy trì hydrat hóa và chăm sóc răng miệng là rất quan trọng. Mặc dù nguy cơ các tác dụng lâu dài khá thấp, nhưng nó có thể tăng lên nếu lượng phóng xạ tích lũy trong cơ thể cao.

Sau khi xuất viện, bệnh nhân cần chú ý giữ khoảng cách an toàn với trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai, đồng thời thực hiện vệ sinh cá nhân đúng cách và không nên sao chép thời gian cách ly của người khác, vì mỗi trường hợp có mức độ phơi nhiễm khác nhau.

Theo dõi sau điều trị

Cần cẩn thận trong việc đánh giá mức độ thyroglobulin (Tg), vì chỉ số này cần phải được xem xét kết hợp với các chỉ số khác như anti-Tg, mức TSH, loại phẫu thuật và các kết quả siêu âm cổ. Đây là cơ sở để bác sĩ quyết định mức độ ức chế TSH, tần suất tái khám và nhu cầu cần thực hiện thêm hình ảnh học.

Khi nào thì bệnh nhân được xem là kháng iod phóng xạ?

Có những khối u không còn khả năng hấp thu iod hoặc vẫn tiếp tục phát triển dù đã thực hiện xạ hình. Trong các trường hợp này, việc tái sử dụng I-131 có thể gây tác hại mà không mang lại lợi ích. Bệnh nhân cần được thảo luận với bác sĩ để có thể xem xét các phương pháp điều trị khác như phẫu thuật, thuốc ức chế tyrosine kinase hoặc các liệu pháp phù hợp khác.

Để hiểu rõ hơn, mời bạn xem video: