Đánh Giá Tài Chính và Công Nghệ Cho Dự Án Đường Sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Đánh Giá Tổng Chi Phí Dự Án Đường Sắt

Trong một cuộc họp gần đây, đại biểu Quốc hội Tạ Thị Yên từ Điện Biên đã nhấn mạnh sự tăng trưởng đáng kể trong tổng mức đầu tư cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Con số này đã thay đổi từ 203.000 tỷ đồng lên 289.000 tỷ đồng, tức là tăng thêm 86.000 tỷ đồng, tương đương 42,4%. Nhu cầu vốn cần thiết cho giai đoạn 2026 – 2030 ước tính khoảng 224.600 tỷ đồng, trong khi ngân sách hiện tại chỉ đáp ứng khoảng 148.500 tỷ đồng.

Đại biểu Tạ Thị Yên cũng cho rằng việc đảm bảo nguồn tài chính không chỉ liên quan đến việc huy động vốn xây dựng mà còn những khoản chi phí duy trì và trả nợ trong suốt quá trình hoạt động của dự án. Tai Nạn Giao Thông: Thai Phụ Gặp Nạn Do Tài Xế Bỏ Chạy Hải Phòng Tái Cấu Trúc Giáo Dục: Mỗi Xã Ít Nhất Một Trườn… Thiệt Hại Nghiêm Trọng Do Sạt Lở Tại Xã Bảo Hà, Lào Cai

Vì vậy, ngay từ giai đoạn nghiên cứu khả thi, cần phải thiết lập phương án tài chính cho toàn bộ vòng đời của dự án. Phương án này nên tính toán kỹ lưỡng doanh thu, chi phí bảo trì, nguồn bổ sung tài chính, nghĩa vụ nợ và các kịch bản trong trường hợp nguồn vốn bị chậm hoặc sản lượng vận tải không đạt kỳ vọng.

“Một dự án chỉ đạt hiệu quả khi có đủ nguồn tài chính cho cả giai đoạn xây dựng và sau đó, tính toán cụ thể cho việc duy trì và trả nợ cũng là điều thiết yếu. Nếu không thực hiện từ sớm, những thiếu hụt sẽ trở thành áp lực lớn cho ngân sách nhà nước,” bà Yên nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn từ Hải Phòng đã chỉ ra sự gia tăng trong tổng chi phí lên đến 86.108 tỷ đồng, và đề nghị xác định rõ trách nhiệm liên quan đến phần chi phí phát sinh. Ông cũng nhấn mạnh việc cần có cơ chế giám sát thực sự trong quá trình triển khai dự án.

Hơn nữa, ông Sơn mời gọi các cơ quan chức năng đánh giá chi phí theo vòng đời của dự án thay vì chỉ xem xét chi phí đầu tư ban đầu. Thông tin từ báo cáo cho biết chi phí bảo trì cho đoạn Bắc Hồng – Hải Phòng ước tính khoảng 4,34 tỷ đồng/km, cao hơn 76% so với đoạn Hà Nội – Bắc Hồng.

Cùng với những yêu cầu về tài chính, nghị quyết cũng nhấn mạnh việc cần xác định nguyên tắc huy động vốn, giới hạn nghĩa vụ ngân sách nhà nước, cùng với trách nhiệm báo cáo Quốc hội khi có thay đổi trong cơ cấu vốn dẫn đến tăng nghĩa vụ trả nợ hoặc ảnh hưởng đến cân đối nguồn lực quốc gia.

Công Nghệ và Tỷ Lệ Nội Địa Hóa Cần Được Chú Trọng

Không chỉ tập trung vào vấn đề tài chính, mà công nghệ và tỷ lệ nội địa hóa cũng được nhấn mạnh bởi các đại biểu. Ông Dương Minh Tuấn từ TP.HCM đã đề xuất làm rõ hơn về giải pháp công nghệ cho dự án. Theo ý tưởng ban đầu, toàn bộ tuyến chính dài 390 km được thiết kế với công nghệ điện khí hóa. Tuy nhiên, trong phương án điều chỉnh hiện tại, tuyến chính vẫn sử dụng công nghệ điện trong khi nhiều đoạn nhánh đã chuyển sang công nghệ đầu máy diesel.

Tổng chiều dài các đoạn nhánh trong phương án mới đã lên tới 62,9 km. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu thông tin về tỷ lệ các đoạn sử dụng điện và diesel, điều mà ảnh hưởng lớn đến tổng mức đầu tư cùng như hiệu quả kinh tế của dự án.

Đại biểu Tuấn cũng nhấn mạnh rằng cần có yêu cầu cụ thể về tỷ lệ nội địa hóa đối với các hợp đồng thầu, vật tư và thiết bị để giảm thiểu phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu. Nếu phụ thuộc hoàn toàn, Việt Nam sẽ gặp khó khăn trong việc bảo trì và phát triển hệ thống đường sắt.

Mục tiêu không chỉ là hoàn thành một tuyến đường sắt hiện đại, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chuyển giao công nghệ, qua đó nâng cao năng lực cho ngành đường sắt trong nước.

Đề nghị làm rõ nguồn vốn, rà soát tổng mức đầu tư dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

SKĐS – Thảo luận tại tổ ngày 6/8, nhiều ĐBQH thống nhất sự cần thiết đầu tư dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, đồng thời kiến nghị bảo đảm nguồn vốn, kiểm soát chi phí và tránh thất thoát, lãng phí.