Cải Cách Quản Lý Xuất Bản: ĐBQH Gợi Ý Mới Cho Ngành Xuất Bản Điện Tử

Cần Xem Xét Định Nghĩa Xuất Bản Đúng Cách

Tại buổi góp ý về dự thảo sửa đổi quy định liên quan đến xuất bản, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh từ Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ đã có những đề xuất quan trọng. Ông nhấn mạnh rằng định nghĩa hiện tại về xuất bản là quá trình từ việc khai thác bản thảo cho đến nộp lưu chiểu chưa thực sự đúng với bản chất công việc này.

Theo ông, việc quy định nghĩa vụ lưu chiểu là điều kiện cần thiết nhưng không nên gắn nó với khái niệm xuất bản. Điều này có thể dẫn đến hiểu lầm rằng một sản phẩm chưa nộp lưu chiểu thì không phải là xuất bản phẩm, từ đó làm giảm tính khả thi trong việc xử lý các hành vi xuất bản trái phép.

Ông Nguyễn Văn Mạnh cho rằng cách định nghĩa phải tập trung vào các bước chính như hoàn thiện bản thảo, biên tập, thiết kế, công bố hoặc phát hành sản phẩm. Nghĩa vụ lưu chiểu nên được quy định độc lập.

Về vấn đề xuất bản tài liệu không mang tính thương mại, đại biểu cho rằng cần có sự điều chỉnh hợp lý cho phép các cơ quan nhà nước và tổ chức chính trị tại Trung ương và cấp tỉnh tự xuất bản tài liệu mà không phải xin cấp phép. Quy định này sẽ giúp nhanh chóng hơn trong việc phát hành tài liệu phục vụ cho các mục đích nội bộ và tuyên truyền.

Tuy nhiên, dự thảo hiện tại chưa đề cập đầy đủ đến việc áp dụng cho Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội. Ông đề nghị bổ sung các chủ thể này vào danh sách những đơn vị được áp dụng cơ chế đăng ký tự xuất bản nhưng vẫn phải có sự kiểm soát.

Lưu Chiểu Cần Đi Kèm Với Kiểm Soát Hậu

Đại biểu cũng nhấn mạnh rằng đối với cơ chế lưu chiểu, đặc biệt là cho xuất bản phẩm điện tử, cần xác định rõ thời điểm phát hành sau khi nộp lưu chiểu, cũng như quy định cách thức xử lý khi bản đã lưu chiểu không trùng khớp với bản phát hành.

Theo ông, bản lưu chiểu phải đảm bảo rằng nó là phiên bản hoàn chỉnh và đồng nhất với bản phát hành. Đối với tài liệu điện tử, cần có mã kiểm tra tính toàn vẹn, định dạng lưu trữ và thông tin mô tả. Mọi thay đổi sau khi nộp lưu chiểu cần được ghi nhận và gửi lại theo quy định.

Hệ thống lưu chiểu điện tử cần có tự động hóa trong việc xác nhận thời điểm tiếp nhận, đảm bảo tính bảo mật cho các xuất bản phẩm chưa phát hành và khả năng bảo quản lâu dài. Đồng thời, cần có sự phối hợp và chia sẻ dữ liệu rõ ràng giữa các cơ quan như Bộ VHTT&DL, chính quyền địa phương và Thư viện Quốc gia Việt Nam để tránh tình trạng nộp trùng lặp.

Liên quan đến phân cấp quản lý, ông Nguyễn Văn Mạnh cho rằng việc phân cấp cho các UBND cấp tỉnh và cấp xã là đúng đắn, nhưng cần có các tiêu chuẩn năng lực cụ thể và dữ liệu liên thông. Do các sản phẩm xuất bản có thể được lưu thông trên toàn quốc hoặc trên internet, cơ quan cấp phép cần có trách nhiệm cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu quốc gia.

Cuối cùng, đối với thẩm quyền của cấp xã trong lĩnh vực in ấn, phát hành và tổ chức triển lãm, các đại biểu đề nghị nên đánh giá kỹ năng và năng lực cán bộ cũng như khối lượng công việc và mức độ rủi ro. Các hoạt động có yếu tố quốc tế, quy mô lớn hay nội dung phức tạp nên thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh hoặc bộ, trong khi cấp xã chủ yếu tiếp nhận hồ sơ và kiểm tra các điều kiện thông thường.

Đồng thuận nghỉ Tết Nguyên đán 2027 kéo dài 7 ngày, nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam 4 ngày

SKĐS – Bộ VHTT&DL thống nhất với phương án do Bộ Nội vụ đề xuất về nghỉ Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 và nghỉ Tết Nguyên đán năm 2027.