Dịch Ebola Tại CHDC Congo: Bùng Nổ và Những Thách Thức Cần Đối Mặt

Tình hình dịch Ebola tại CHDC Congo đang trở nên cực kỳ nghiêm trọng, với sự gia tăng nhanh chóng số ca nhiễm. Chỉ trong chưa đầy ba tháng kể từ thời điểm phát hiện vào giữa tháng 5, quốc gia này đã ghi nhận trên 3.500 ca mắc và hơn 1.500 trường hợp tử vong. Đây là một trong những cuộc khủng hoảng y tế nghiêm trọng nhất trong khu vực.

Thông tin từ Bộ Y tế CHDC Congo cùng với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy giai đoạn bùng phát dịch này đã vượt qua mức độ nghiêm trọng của thảm họa diễn ra vào thời kỳ 2018-2020 tại chính nơi đây, biến đây trở thành ổ dịch Ebola lớn thứ hai trong lịch sử, chỉ sau đợt dịch ở Tây Phi từ năm 2014 đến 2016. Nghị định Mới Quy Định Xử Phạt Hành Vi Trốn Đóng Bảo Hiểm… Cách Đặt Hiệu Trưởng và Hiệu Phó Sau Khi Sáp Nhập Trường Học

Các Thách Thức Chưa Từng Có Tại Tâm Dịch

Điều đáng lo ngại nhất trong làn sóng dịch này là tốc độ lây lan nhanh chóng chưa từng thấy. Các đại diện từ Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc nhấn mạnh rằng đây có thể là đợt bùng phát Ebola lây lan nhanh nhất từ trước đến nay và kêu gọi sự chú ý lớn hơn từ cộng đồng quốc tế.

Thông tin từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi cho biết, tỷ lệ tử vong trong ba tháng đầu của đợt dịch này cao hơn năm lần so với các đợt dịch trước. Trong khi đợt dịch năm 2018 phải mất đến 235 ngày mới có 1.000 ca nhiễm, đợt dịch hiện tại đạt được con số này chỉ sau 40 ngày.

Đối mặt với những khó khăn trong việc kiểm soát dịch, nguyên nhân chính đến từ việc virus Ebola thuộc chủng Bundibugyo, một loại hiếm có với tỷ lệ tử vong dao động từ 30% đến 50%. Hiện tại, không có vaccine hay thuốc điều trị nào được cấp phép thương mại.

Virus này lây nhiễm chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể của người nhiễm bệnh. Khác với chủng Zaire phổ biến, chủng Bundibugyo khiến các nhân viên y tế gặp nhiều rủi ro và khó khăn trong công tác ứng phó.

Chưa hết, tâm dịch hiện đang tập trung tại tỉnh Ituri ở đông bắc CHDC Congo và đã lan ra các tỉnh lân cận như Bắc Kivu và Nam Kivu, những nơi vẫn đang phải đối mặt với tình trạng bất ổn do xung đột vũ trang kéo dài. Hơn 1 triệu người đã phải sơ tán, làm cho các nỗ lực ứng phó y tế gặp trở ngại lớn.

Thêm vào đó, niềm tin vào các phương pháp điều trị truyền thống và sự thiếu tín nhiệm vào chính quyền địa phương đã phần nào gây cản trở trong việc tiếp cận cộng đồng. Một đại diện của tổ chức từ thiện Caritas tại tỉnh Ituri cho biết nhiều bệnh nhân vẫn tìm đến thầy lang, từ đó tiếp tục duy trì chuỗi lây nhiễm trong cộng đồng, trong khi các nhân viên y tế đang phải đối mặt với sự kiệt sức.

Những Vấn Đề Trong Công Tác Truy Vết và Nỗ Lực Vaccine

Vấn đề truy vết tiếp xúc là một trong những yếu tố yếu kém khiến dịch Ebola không thể kiểm soát. Giám đốc CDC châu Phi cho biết để xử lý mỗi ca mắc xác định ở đô thị, ít nhất 40 người tiếp xúc cần được truy vết, tổng cộng khoảng 135.000 người trong danh sách theo dõi.

Nhưng thực tế hiện nay chỉ có khoảng 18.000 người đã được xác định, tức là chưa tới 15% yêu cầu. Đáng lo ngại, hơn 80% ca nhiễm mới được phát hiện bên ngoài danh sách truy vết. Hơn nữa, 2/3 số ca tử vong xảy ra ngay trong cộng đồng thay vì tại cơ sở y tế, làm tăng nguy cơ lây nhiễm nghiêm trọng qua các nghi thức mai táng không an toàn.

Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, các nhà nghiên cứu vẫn đang gấp rút phát triển vaccine và thử nghiệm các phương pháp điều trị. Đại học Oxford, phối hợp với Viện Huyết thanh Ấn Độ, đã cho ra đời vaccine thử nghiệm đầu tiên nhằm vào chủng Bundibugyo và đã tiến hành tiêm cho các tình nguyện viên.

Bên cạnh đó, các thử nghiệm lâm sàng cho hai liệu pháp kháng virus là MBP134 và Remdesivir cũng đang được triển khai cho hàng chục bệnh nhân tại CHDC Congo. Tổ chức Liên minh Vì Đổi mới Sáng tạo Ứng phó Dịch bệnh cũng đang hỗ trợ phát triển vaccine mới nhằm đáp ứng nhu cầu khẩn cấp từ người dân vùng dịch.

Ở tầm quốc tế, những thay đổi trong chính sách đối ngoại và sự rút lui của Mỹ khỏi WHO đã tạo ra một số khó khăn trong công tác phối hợp tài chính cũng như nhân sự cứu trợ. Tuy nhiên, các cơ quan y tế quốc tế vẫn đánh giá nguy cơ lan rộng của dịch bệnh sang các châu lục khác là rất thấp nhờ vào hệ thống kiểm dịch biên giới và các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn hiện đại.