Sử Dụng Thuốc Cản Quang Khi Chụp CT, MRI Ở Bệnh Nhân Thận Mạn: Những Điều Cần Biết

Nhiều bệnh nhân thận mạn đang gặp khó khăn khi phải quyết định có nên thực hiện các xét nghiệm hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT) hay cộng hưởng từ (MRI) với sự xuất hiện của thuốc cản quang. Sự lo ngại về khả năng làm tổn thương thận thường khiến họ trì hoãn hoặc từ chối xét nghiệm, điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh.

Tuy nhiên, bệnh thận mạn không nhất thiết phải là rào cản cho việc thực hiện các xét nghiệm này. Việc sử dụng thuốc cản quang cần được xem xét cẩn thận với nhiều yếu tố như chức năng thận của từng người, loại thuốc được sử dụng và mục tiêu chẩn đoán.

1. Chụp CT Với Thuốc Cản Quang: An Toàn Hay Không?

Trước kia, việc tăng creatinine sau khi thực hiện CT thường được quy cho thuốc cản quang. Tuy nhiên, hiện tại, cần phân tích rõ ràng giữa tổn thương thận cấp liên quan đến thuốc cản quang và tổn thương thận thực tế do thuốc này gây ra. Nhiều nguyên nhân khác cũng có thể dẫn đến tăng creatinine, chẳng hạn như mất nước, nhiễm trùng hoặc trụy tim.

Thuốc cản quang iod hiện đại mang lại nguy cơ tổn thương thận thấp hơn đáng kể so với những gì mà chúng ta đã nghĩ trước đây. Đánh giá nguy cơ luôn phụ thuộc vào chức năng thận:

• eGFR ≥45 mL/phút/1,73 m²: Nếu chức năng thận ổn định, nguy cơ tổn thương rất thấp.
• eGFR 30–44 mL/phút/1,73 m²: Người bệnh ổn định có thể thực hiện chụp CT, nhưng bác sĩ cần cân nhắc các yếu tố nguy cơ bổ sung.
• eGFR <30 mL/phút/1,73 m²: Cần thận trọng, nhưng không hoàn toàn chống chỉ định nếu xét nghiệm thực sự cần thiết.

Các bác sĩ có thể xem xét việc truyền dịch đẳng trương cho những bệnh nhân có tổn thương thận để phòng ngừa, trừ khi có chống chỉ định. Tuy nhiên, việc tự ý sử dụng nước để “bảo vệ thận” có thể không hiệu quả và thậm chí gây hại cho những bệnh nhân có nguy cơ quá tải dịch.

2. MRI Và Thuốc Đối Quang: Có An Toàn Không?

MRI thường sử dụng thuốc đối quang chứa gadolinium và đã từng gây lo ngại về các biến chứng, đặc biệt là xơ hóa hệ thống do thận (NSF). Tuy nhiên, với nhóm thuốc gadolinium hiện đại, nguy cơ NSF được đánh giá là rất thấp ngay cả đối với bệnh nhân suy thận nặng.

Các dữ liệu từ nghiên cứu cho thấy không ghi nhận trường hợp NSF nào trong gần 5.000 lần sử dụng thuốc gadolinium, cho thấy lợi ích từ việc chẩn đoán có thể lớn hơn nguy cơ tiềm tàng do thuốc. Việc chọn lựa loại thuốc cũng cần tùy thuộc vào tình trạng của bệnh nhân và mục tiêu chẩn đoán.

3. Những Điều Cần Lưu Ý Trước Khi Chụp CT/MRI

Trước khi thực hiện các xét nghiệm này, bác sĩ phải tiến hành đánh giá tổng thể sức khỏe của bệnh nhân, bao gồm:

• Creatinine, eGFR và diễn biến chức năng thận.
• Tình trạng ổn định của bệnh thận, liệu có đang ở giai đoạn tổn thương thận cấp hay không.
• Các yếu tố như mất nước, áp lực máu và tình trạng nhiễm trùng.
• Loại thuốc cản quang dự kiến sẽ sử dụng và khả năng có những phương pháp thay thế khác.

Người bệnh cần hiểu rằng việc tự ý yêu cầu giảm liều thuốc cản quang không phải là giải pháp tốt, bởi liều quá thấp có thể làm giảm chất lượng hình ảnh, từ đó ảnh hưởng đến độ chính xác của chẩn đoán.

Nhiều khi, việc chẩn đoán sớm là rất cần thiết, đặc biệt đối với những trường hợp nghi ngờ như đái máu hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu. Việc sử dụng thuốc cản quang không nên bị xem nhẹ hay từ chối mà nên được thảo luận kỹ càng với bác sĩ về lợi ích và nguy cơ.

Nhớ rằng:

• Bệnh thận mạn không có nghĩa là phải từ chối các xét nghiệm hình ảnh.
• Đánh giá kỹ cho những bệnh nhân có chỉ số eGFR thấp hoặc tổn thương thận trước khi tiến hành chụp.
• Không nên tự ý thay đổi liều lượng thuốc mà không có chỉ định từ bác sĩ.

Trong nhiều trường hợp, cơ hội phát hiện sớm một căn bệnh nghiêm trọng thường quan trọng hơn nhiều so với nguy cơ từ một lần sử dụng thuốc cản quang. Hãy luôn trao đổi với bác sĩ để có những phương án tốt nhất cho sức khỏe của bạn.

Để tìm hiểu thêm về các phản ứng có thể xảy ra sau khi tiêm vaccine, bạn có thể tham khảo bài viết về phân biệt các phản ứng sau tiêm vaccine.

Thêm vào đó, để biết thêm thông tin về các biện pháp cần thiết để chấm dứt dịch AIDS đến năm 2030, hãy xem 6 biện pháp chủ chốt để chấm dứt dịch AIDS.

Cuối cùng, những nam giới trên 50 tuổi có thể quan tâm đến giải pháp tập luyện hiệu quả để kiểm soát mỡ máu cao.